Tütün ve Cibali Tütün Fabrikasının Macerası

Anavatanı Amerika olan tütün, 16. yy sonu 17. yy başında Osmanlı ülkesine girmiş, hızla yayılmış ve sonraki yüzyıllar boyunca adım adım tekel konusu olmuştur.

1872'de hazine açığını kapatmak için kurulan tütünde devlet tekelinin İstanbul'daki imtiyazı, yıllığı 3.500 altına Zarifi ve Hristaki Zoğrafos adlı iki bankere verilmiştir.

Tütün imalat ve satış tekelini yürütmek üzere İstanbul'da İdare-i İnhisariye-i Duhan kurulmuş; 1876'da devlet borcuna karşılık tütün tekel imtiyazı Galata bankerlerine, 1880'de ise Düyun-ı Umumiye İdaresi'ne bırakılmıştır.

Bu düzenlemeler de tekel gelirlerini artırmayınca 1884'te Girit ve Lübnan dışında, Osmanlı sınırları içinde tütün alım ve imalat rüsumlarını toplama, tütün fabrikası açma imtiyazı 30 yıl süre ile, yıllığı 750.000 altına Osmanlı Bankası, Viyana'da Credit Anstalt ile Berlin'de Banker Blayhrud şirketlerinden kurulu "Müşterek-ül Menfaa İnhisar-ı Duhan-ı Aliyye-i Osmaniye" ve "Reji İdaresi" adı ile bilinen şirkete verilmiştir.

Cibali Tütün Fabrikası bu gelişmelerin sonucunda 1884 yılında II. Abdülhamit tarafından Hovsep Aznavur ve Alexandre Vallaury'ye yaptırıldı.

İlk kurulan büyük ana binada önceleri sadece tütün işlemekle yetinilmiş, sigara imalatı 1900'den itibaren başlamıştır.

Fransız Reji İdaresi tarafından işletilen fabrika 1925'te millileştirilerek Türk Tekel İdaresi'ne bağlanmıştır.

Cibali Tütün Fabrikası, 1946'da ilk puroyu, 1959'da "Samsun" adı ile ilk filtreli, kokulu, soslu sigarayı üreterek piyasaya vermiştir.

1984'te yeni makineler ithal edilerek puro, 1988'de de pipo tütünü tesisi kurulmuştur.

10.385 m²'lik bir arsa üzerinde kurulu olan Cibali Tütün Fabrikası, 1994 yılına kadar üretimini sürdürdü.

1995 yılında boşaltılan yapı, daha sonra eğitim kurumu olarak değerlendirilmek üzere Kadir Has Üniversitesi'ne tahsis edildi.

2002 yılında, yaklaşık 1,5 yıllık bir restorasyondan sonra eğitim amaçlı olarak hizmete açıldı

Kaynak: Kadir Has Üniversitesi

 

Alıntı: Nadya Ayvazyan

İlginizi Çekebilir

Atatürk’ün kahraman kızı Sabiha Gökçen

Sabiha Gökçen 1913 yılında Bursa'da doğdu. Babası ve annesinin ölümünün ardından 1925 yılında Bursa'yı ziyaret eden Atatürk tarafından evlat edinildi. Sabiha Gökçen'e Gökçen
Devamını Oku...

Mustafa Kemal’in Askerlik Hayatında Çanakkale Savaşları’nın Yeri

Kaynak: Doç. Dr. Bayram Akça Alıntı: Selim Sarısoy·18 Mart 2017 Cumartesi Giriş Osmanlı Devleti I. Balkan Savaşı’nı kaybedince İstanbul’da Ahmet Muhtar Paşa Hükümeti düşüp
Devamını Oku...

Faruk Nafiz Çamlıbel şiirsel bir dille tasvir etmişti

Gazi'nin sofrası, Harbiye Mektebinden muvakkat kabrine kadar, bütün mesleki ve siyasi hayatı boyunca sayısız davetlilere, sayısız mevzulara imaret gibi
Devamını Oku...

Cumhuriyet tarihimizde 0 enflasyonlu yılları

Cumhuriyet tarihimizde 0 enflasyonlu yılların sadece Atatürk döneminde yaşandığını biliyor
Devamını Oku...

Türk İstiklal Mücahedesi

Cevdet Kerim İncedayı Anlatıyor: ''23 Nisan’da Meclis Ankara’da açıldıktan ve hükümet şuabatı teessüs ettikten sonra artık vicdan-ı ammeden doğmuş hukukî, içtimaî, muasır
Devamını Oku...

Batı’daki Türk İmgesi

"Sorun, Atatürk’ün bir paşa fermanıyla yarattığı yapay ürün Türk Devleti ve Türk ulusudur. Sorun, Kemalizm ve Kemalizm’in ulusçuluk ve laiklik ilkeleridir. Sorun, uyduruk, zorlama ve
Devamını Oku...

Atatürk'ün Ölümü İle İlgili Şüpheler

1947’DE haftalık Akın Gazetesi’nde “Selime Seden” imzasıyla makbule hanım ile yapılan söyleşi: — ''Size Atatürk’ün son günlerine ait hatıralarımı anlatırken, içimde
Devamını Oku...

Atatürk ile ilgili eski bir belge

Büyük Mecmua, İzmir’in işgaline karşı da derin bir tepki gösterdi. 28 Mayıs 1919 tarihli 8. sayısının kapağı simsiyah çıkmıştır. Başyazı da bütün olarak sansüre uğramış
Devamını Oku...

Harbiyeli Mustafa Kemal

Mustafa Kemal 10 Şubat 1902'de okulunu bitirerek (Piyade - 1472 sicil numarasıyla) teğmen rütbesiyle Türk Ordusu'nun şerefli bir subayı olmuştur. Harbiyeli Mustafa Kemal ...1898 yazında
Devamını Oku...

Atatürk diyor ki

''Yurttaşlarım! Az zamanda çok ve büyük işler yaptık. Bu işlerin en büyüğü, Temeli, Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyetidir. Bundaki
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7662 Toplam Görüntülenme: 3414558

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı