Tütün ve Cibali Tütün Fabrikasının Macerası

Anavatanı Amerika olan tütün, 16. yy sonu 17. yy başında Osmanlı ülkesine girmiş, hızla yayılmış ve sonraki yüzyıllar boyunca adım adım tekel konusu olmuştur.

1872'de hazine açığını kapatmak için kurulan tütünde devlet tekelinin İstanbul'daki imtiyazı, yıllığı 3.500 altına Zarifi ve Hristaki Zoğrafos adlı iki bankere verilmiştir.

Tütün imalat ve satış tekelini yürütmek üzere İstanbul'da İdare-i İnhisariye-i Duhan kurulmuş; 1876'da devlet borcuna karşılık tütün tekel imtiyazı Galata bankerlerine, 1880'de ise Düyun-ı Umumiye İdaresi'ne bırakılmıştır.

Bu düzenlemeler de tekel gelirlerini artırmayınca 1884'te Girit ve Lübnan dışında, Osmanlı sınırları içinde tütün alım ve imalat rüsumlarını toplama, tütün fabrikası açma imtiyazı 30 yıl süre ile, yıllığı 750.000 altına Osmanlı Bankası, Viyana'da Credit Anstalt ile Berlin'de Banker Blayhrud şirketlerinden kurulu "Müşterek-ül Menfaa İnhisar-ı Duhan-ı Aliyye-i Osmaniye" ve "Reji İdaresi" adı ile bilinen şirkete verilmiştir.

Cibali Tütün Fabrikası bu gelişmelerin sonucunda 1884 yılında II. Abdülhamit tarafından Hovsep Aznavur ve Alexandre Vallaury'ye yaptırıldı.

İlk kurulan büyük ana binada önceleri sadece tütün işlemekle yetinilmiş, sigara imalatı 1900'den itibaren başlamıştır.

Fransız Reji İdaresi tarafından işletilen fabrika 1925'te millileştirilerek Türk Tekel İdaresi'ne bağlanmıştır.

Cibali Tütün Fabrikası, 1946'da ilk puroyu, 1959'da "Samsun" adı ile ilk filtreli, kokulu, soslu sigarayı üreterek piyasaya vermiştir.

1984'te yeni makineler ithal edilerek puro, 1988'de de pipo tütünü tesisi kurulmuştur.

10.385 m²'lik bir arsa üzerinde kurulu olan Cibali Tütün Fabrikası, 1994 yılına kadar üretimini sürdürdü.

1995 yılında boşaltılan yapı, daha sonra eğitim kurumu olarak değerlendirilmek üzere Kadir Has Üniversitesi'ne tahsis edildi.

2002 yılında, yaklaşık 1,5 yıllık bir restorasyondan sonra eğitim amaçlı olarak hizmete açıldı

Kaynak: Kadir Has Üniversitesi

 

Alıntı: Nadya Ayvazyan

İlginizi Çekebilir

Bir Dehanın Erdemi...

Dumlupınar savaşı zaferle sonuçlanmış. Düşman kaçıyor. Atatürk Uşak'a gelmiş, Niziboğlu'nun konağında "düşmanı denize dökmenin planlarını" yapıyor. Ve bu sırada Ahmet
Devamını Oku...

Mustafa Kemal’in İstanbul Günleri: Kurtuluş Savaşı Hazırlıkları

Mustafa Kemal, 13 Kasım 1918 Çarşamba günü İstanbul’a geldi. Burada bulunduğu altı ay boyunca, durmadan çalıştı. Hemen “her kapıyı çaldı.” Güvenilir bulduğu yetki sahiplerine,
Devamını Oku...

Atatürk ve Ahmet Rasim

1927 yılında… Bir gün, Ankara’da Anafartalar caddesinde İsmail Müştak, Ahmet Rasim’e rastlamış: – “Aman efendim.. Siz buradasınız da, bize niçin haber vermiyorsunuz?
Devamını Oku...

Mehmet Nuri Conker

Mehmet Nuri Conker (29 Eylül 1882, Selanik, - 11 Ocak 1937, Ankara, Türkiye) Mustafa Kemal Atatürk'ün çocukluk ve silah arkadaşıdır. Selânik'te mahalle arkadaşı, sonra Askeri
Devamını Oku...

Atatürk İçin Yas

Yıllar önce bir internet müzayedesinden aldığım 1929 baskılı D. von Mikusch'un ''Gası Mustafa Kemal'' kitabının arasından 1938 yılına ait, yani sonradan kesilip konmuş bir gazete
Devamını Oku...

Atanın içkisi

Atanın içkisi köpüklü kımız, Arpa suyu içme! dedi bir
Devamını Oku...

Damat Şerif Paşa

Damat Şerif Paşa (Mehmet Şerif Çavdaroğlu): (1873, İstanbul - 3 Eylül 1958), Osmanlı devlet adamı, dahiliye nazırı ve Sultan Abdülaziz'in damadı. Kurtuluş Savaşı'na karşı
Devamını Oku...

Atatürk Ankara Kız Lisesi ziyareti

Atatürk Ankara Kız Lisesini ziyarete gidiyordu. Sınıflara girilip
Devamını Oku...

30 Ağustos 1924’de Dumlupınar’da yapılan ilk anma töreninde Türk Ocağı adına konuşan Hamdullah Suphi Tanrıöver

Alıntı: Levent Karaşin 30 Ağustos 1924’de Dumlupınar’da yapılan ilk anma töreninde Türk Ocağı adına konuşan Hamdullah Suphi Tanrıöver, (Torunu Sayın Aykut Tanrıöver grubumuzun
Devamını Oku...

Altemur Kılıç Anlatıyor

''Eski Büyük Elçilerden Zeki Kuneralp’in vefatı bir insanlık trajedisine dikkatleri çekti. Kuneralp çok parlak bir diplomatik kariyer sonunda Bern, Londra ve Madrid’de başarı ile Büyük
Devamını Oku...

Edirne Sabun Sanayi ve Tic. Ltd. ?ti. A: Yeni Sanayi Sitesi 11/B Blok No.4

– Edirne T: 0(284) 236 31 37


Popüler

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7675 Toplam Görüntülenme: 4437037

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı