Tüp ve Noel Türklerinde

Türk geleneği ağaçların süslendiği hediyelerin yapıldığı bir bayramı biliyor musunuz? Evet, arada birkaç tane Bu festivallerin en önemlisi Nardugan.

İslam öncesi döneme uzanan Nardugan Festivali, Sibirya ve Orta Asya’nın Türk halkları tarafından hala kutlanıyor.

Türk dünyasında Noel Baba ile kıyaslanabilir mistik bir figür bile var.

Nardugan - Kış Güneşi Festi

Nardugan Bayram’ı 21.-22. Aralık tarihleri arasında kış gündönümünde gerçekleşecek.

*    Nar = güneş / ışık

*    Dugan = yüksel / doğum

*    Nardugan = Sonnengeburt

*    Bayram = Fest

Türklerin kadim inancında gündüz ve gece birlikte savaşıyor. 22. Aralık günü gündüz geceyi yener. İyiliğin güçleri karanlığa karşı üstün gelir.

Kış gündönümü yeni bir başlangıcı temsil ediyor. Kozmosun yenilenmesi Nardugan Bayram ı ' nın vesilesidir.

Nasıl Kutlanır?

Millet köyünün yakınlarında beyaz fir (ak cam) arıyor. Bu beğenilmeyecek ama güzel süslenecek.

Hediyeler firmanın eteğinde serilir. Köy cemaati firmanın altında toplanıyor. Festivalde giyinen sakinler birlikte yemek, içmek, şarkı söylemek ve dans etmek.

Türk Mitolojisi’ndeki Ağaç

İslam öncesi çağın Türkleri için ağaçlar kutsaldır. Evrenin merkezinde dünyanın derinliklerinde kök salmış ve cennetin “yedinci katına” ulaşan güçlü bir ağaç olduğuna inanıyorlardı.

Bu hayat agac’ı (hayat ağacı) dediler. Yaşam ağacı insanların Tanrı veya tanrılarla bağlantı kurmasına izin verdi (konuma ve zamana göre Türkler arasında hem tekelcilik hem de tanrıcılık vardı).

Nardugan Festivali'nde süslenen firma hayat ağacını temsil ediyor. Köylüler, yeni yıl dileklerini ilahi güce ilettikleri kumaş veya kâğıt parçaları dallarına.

Central Asya’dan Avrupa’ya?

Nardugan Festivali binlerce yaşında.

Kırım-Türk tarihçi Muazzez İlmiye Çığ, Proto-Türk hunlarıyla ağaç süsleme geleneğinin Orta Asya'dan Avrupa'ya geldiğini ve Hunlar’ın hegemonyası altında yaşayan Alman kabilelerinin Hunlar'dan ele geçirdiğini savundu.

Ayaz Ata - Türk Santa Claus

Noel Baba'nın batısı Sibirya ve Orta Asya Türkleri Ayaz Ata.

*    Ayaz = Frost

*    Ata = baba

*    Ayaz Ata = Baba Frost

*    Ayaz Ata, Noel’den mutlu olan Noel Baba'ya benzeyen Avroasya’daki çocukların isteklerini yerine getiriyor.

Ama Ayaz Ata torunu Kar Kızı ile her zaman birlikte sahne alır.

*    Kar = kar

*    Kız = Mädchen

*    Kar Kızı = Schneeprinzessin

Bu arada, Ded Moroz ve Snegurochka’daki Doğu Slav halkları, Ural Altay uzayı Türkleri ile özdeşleşen iki karaktere sahiptir.

Yaşanmış ve Unutulmuş Gelenekler

Nardugan, Ayaz Ata ve Kar Kaz, Tatar Azerbaycanlı, Özbek, Kazak, Kırgız, Türkmen, Çuvaş, Baskordik, Yakut Türkleri ile iyi tanışmışlardır.

Anadolu’da farklı. XVII. yüzyılda ağaçlar Osmanlı mahkemesinde bayramlarda süslenmiş; bu, kronikler ve çizimler tarafından teslim edilmiştir.

Ama bu adetler, Türk dünyası boyunca kutlanan Nevruz Bayramı’na (Bahar Bayramı) benzeyen Anadolu Türkleri için zaman kaybetmiştir.

Oysa Anadolu’daki yaşam ağacı halı ve seramiklerde popüler bir motiftir. Ve kumaş ve kâğıt şeritlerinin ağaç dallarına veya sevgili şahsiyetlerin mezarına bağlanması Türkiye’de hala yaygındır.

Türkiye’nin Selcuk kentindeki Maria Ana Maria’nın mezarında Hıristiyan ve Müslüman Türkler tarafından bulunabilir.

Ertu gurul Uzun-8. Aralık 2020-Berlin

·       Alıntı: Ertugrul Uzun


25 Aralık Nardugan (Yeniden Doğuş) Bayramı

Dr. Muazzez İlmiye Çığ tarihi geleneğimizi şöyle anlattı:

Çam ağacı “Yaşam Ağacı” süslemek tamamıyla Türk geleneğidir.

Noel Baba Türklerde “Şah Baba veya Ayaz Ata. diye adlandırılır

Altay’da;

Gür, beyaz sakallı bir ihtiyar olan “Ülgen” (Noel Baba) yaşam ağacının yanında bulunur, insanlar onu zengin kırmızı kaftan içinde görürlerdi. Ülgen, aydınlık ruhların reisidir. Türklerde ve Sümerlerde yerin göbeğinden göğe kadar, Gök Tanrıya çıktığı düşünülen “Yaşam Ağacı vardı. Bu ağacı evlerinde süslerler, altına da Gök Tanrı onlara o sene güzel şeyler, güzel bir yaşam verdi diye hediyeler koyarlar, dallarına da ertesi sene için Tanrı’dan dileklerini, kurdeleye bağlayıp asarlardı. O günlerde büyük bayram, şenlik yapılır, aileler toplanır, büyükler varsa ziyaret edilir, özel yemekler yenilir, güzel elbiseler giyilirdi. Çam bayramı, kışın en soğuk zamanında, karakışta, 25 Aralık’ta yapılırdı. O zaman, gün geceye galip gelir ve güneş, toprak üzerinde biraz daha uzun süre kalınca hayat ağacının etrafında sabaha kadar “İnderbay” adı verilen bir halka oyun oynanır, insanlar, “Güneş Sistemi’ni. Çağrıştıran dairesel oyuna katılırlardı. Böylece, yaşam ışığı veren Güneş (yaz) geri dönsün isterler, herkes, en güzel, en önemli dileklerinin, bu gecede, değişmeden gerçekleşeceğine inanırdı.

Zamanımızda Ülgen adı Ayaz Ata’ya dönüştü; Bakü’de bugün Şah Baba diyorlar, ancak onun bu bayramdaki rolü ve giysisi aynen kaldı.

Ülgen; efsanelerin söyledikleri gibi, bazen kılık değiştirir, Erlik adını alır.

Eski Türklerde Ülgen ve Erlik, iyiliği ve kötülüğü, ışığı ve karanlığı temsil ediyorlardı. Onun için, 25 Aralık’ta, bütün insanlar, hatta en kötüler bile, iyi ve cömert olmaktaydılar.

*      Alıntı: Metin Cansız 13 Aralık 2019 Türkiye

Kaynakça:

*      Dr. Muazzez İlmiye Çığ

*      Ve 15 Aralık 2015 İlk Kurşun Gazetesi

İlginizi Çekebilir

Ata Türklerde Mezar Geleneği: (3)

Manevi kültür geliştikten sonra bu tören “sevabını ölüye bağışlamak üzere” fakirlere yemek vermek, helva (tatlı) vermek şeklini almıştır. Ancak burada şu nokta üzerinde
Devamını Oku...

Bıchıya Ayak parmağı yüzzüğü

Bıchıya (ayak parmağı yüzzüğü); Günümüze kadar gelen, 5000 yıl õncesine dayanan, orijini Hindistan olan Kama
Devamını Oku...

Yüz Yıllık Fotoğrafın Öyküsü

Hürriyet gazetesinin geçtiği fotoğrafla ilgili metin şu şekilde başlıyordu: Bu fotoğraf, Gümüşhaneli avukat Halim Mısırlıoğlu’nun evinde, duvarda asılı. Genç bir Hıristiyan
Devamını Oku...

Türk Tamgası. Altı Uçlu Yıldız Altınova

Hun-Türk mezarlarında rastlanan, geçmiş tarihi M.Ö. 2-1. yüzyıllara kadar giden, Türk Tamgası. Altı Uçlu Yıldız Altınova, Karesioğulları Beyliğinin sınırları içerisinde olan bir
Devamını Oku...

Yer İsimlerinin Değiştirilmesi

Yer İsimlerinin
Devamını Oku...

Selâmi Çeşme

Çok iyi hatırlıyorum, bugün Bağdat Caddesi üzerindeki Gimanın yer aldığı saha, caddeden bir, bir buçuk metre yükseklikte genişçe bir düzlüktü. Yemyeşil olduktan başka orası da
Devamını Oku...

Sümer çoban tanrısı Dumuzi

Temmuz ayının, Sümer çoban tanrısı Dumuzi’nin adından geldiğini. Havva adının, Eski bir mezopotamya dilinde ”yaşatan kadın” anlamına geldiğini ve bununda kökeninin, Sümer
Devamını Oku...

Diadem Taçlar

Batı Göktürk Kağanlığı, Kağan ve Beylerinin kullandığı Diadem Taçlar. 5-7. yy. (Gerçeğe uygun yapılmış Replikaları). Bu replikalar, Nadeem Ahmad tarafından
Devamını Oku...

Atina' daki Athena tapınağı

Gly Özdmr Atina'daki Athena tapınağında; Phorkus ve Keto'nun kızları olan Sthenno, Euryale ve Medusa isminde üç kız kardeş yaşardı. Bu üç kız kardeşten sadece Medusa (Medusaise)
Devamını Oku...

Darısı Başına Deyimi Nerden Geliyor?

Anadolu ve Orta Asya’daki geleneklerden biri de gelinin üzerine şans ve mutluluk getirmesi için darı
Devamını Oku...

Edirne Sabun Sanayi ve Tic. Ltd. ?ti. A: Yeni Sanayi Sitesi 11/B Blok No.4

– Edirne T: 0(284) 236 31 37


Popüler

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7675 Toplam Görüntülenme: 3972634

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı