Tatar Geleneklerinde Havlu (Peşkir, Silgi)

Tatarların gündelik hayatında peşkir birçok amaçla kullanılmıştır: içecek su kovasını, fırından çıkmış sıcak ekmeği, kurulmuş sofrayı örtmek, evi süslemek için, masa örtüsü, peçete, havlu olarak v.s. bunun gibi kullanım her yerde aynı olsa da peşkirin geleneklerle ilgili kullanımında, örneğin hediyelik, kız çeyizi, düğün, misafir ağırlama, misafirliğe gitme, yolculuk vb. farklılıklar görülür.

Tatar geleneği denildiğinde her Tatarın aklına ilk gelen örnek Sabantuy bayramıdır. Sabantuyda peşkir en önemli unsurlardan biridir, hatta onun simgesi denilebilir. Bayrama birkaç gün kala yapılan ‘peşkir toplama’ olayı gençlerin toplu halde, müzik çalarak, şarkı söyleyerek, oynayarak köyün her evine uğrayıp bayram için armağanlar toplamasından ibarettir. Armağan toplayıcıların çoğu 13-18 yaştaki delikanlılar olur. Sabantuy olacak meydanın orta yerinde yüksek bir direğin ucuna peşkir kaldırılır. Onu köyün saygıdeğer adamlarından biri bağlar. Bu bayramın başlandığını anlatır.

Düğün geleneklerinde de peşkir önemli rol oynamaktadır. Bunun örneklerini çeşitli yörelerde görebiliriz. Mesela, M. S. Gluhov ‘Nagaybekler Yanında’ eserinde Rusya’nın Çelyabinsk ilinde yaşayan Kreşen (Ortodoks) Tatarların geleneklerini tasvir ediyor. Mesela, gelin-damadı karşı almaya çıkan damat akrabaları arasından bir oğlan geline yaklaşıyor ve onun önünde üç kez at başlığını sallıyor. Her salladığında gelin at başlığını tutmalı ve oğlana hediye olarak yüz havlusu olan peşkir vermelidir.

Birçok yörede ‘peşkir’ kelimesi düğün hazırlıklarının büyük bir kısmının adı yerine bile geçmiş. Örneğin, Nokrat, Glazov, Kasım yörelerinde delikanlının akrabaları nişan hakkında anlaşmak için kız evine gelme olayına ‘peşkir almaya gelmek’ denir. Geleneğin anlamı şundan ibarettir ki, kız biriyle evlenmeye razı olduğu zaman delikanlı tarafına işlemeli peşkir hediye eder. Besirmenlerde de aynı gelenek kaydedilmiştir.

Kız çeyizinin önemli kısmını da peşkirler teşkil etmiş. Bazı varlıklı ailelerde kızın çeyizinde 40-50 peşkir olurmuş. Çeyizi bakma gibi gelenek hala devam etmektedir.

·       Metin ve Fotoğraf: Doç. Dr. Fyaridya Tagirova

·       Gamze Pehlivan

·       Kültür Sanat ve Keyif Atölyesi

İlginizi Çekebilir

Akitu Bayramı

Yıllık ritüellere geldiğimizde şüphesiz en önemlisi ve Ortadoğu dinlerinde en ciddi iz bırakanı Akitu bayramıdır. Sümercede akitusegurku ya da arpa ekim bayramı, bugün Ortadoğu' da
Devamını Oku...

Ahlat Ağacı nedir?

Ahlat ağacı, bilimsel adı Pyrus elaeagrifolia olan gülgiller familyasına mensup yabani bir armut türüdür. İngilizcede wild pear olarak
Devamını Oku...

Güneş Saatleri…

Antik çağda zaman kavramı, gök cisimlerinin hareketlerine ve özellikle mevsimlerin oluşmasındaki düzene bağlı olarak güneşin doğuşu ile batışı arasında geçen süreci belirlemekten
Devamını Oku...

İslam olmak Şahı Velayet İmam Ali'nin Velayetidir

Muhammedilik diğer İbrahimi inançlar gibi İsevilik Musevilik gibi Ümmete inmişti.Oysa Maide Süresi ile Şahı Velayet İmam Alinin Veliliğini Allah tebliğ etmezse peygamberliğin düşer ve
Devamını Oku...

Eğik Başlı Başaklar...

Miletli Thales, Antik dönemin en aydın isimlerinden biriydi. Bilgi hazinesiydi. Öyle ki. Felsefenin babasıydı. Antik çağda Yedi Bilgeler diye tanınan filozofların atası. Herkes depremleri,
Devamını Oku...

Avrupa Gezisi İzlenimleri

Yine yollardayız, ne güzel. Yol boyu Allah tüm güzelliği bu ülkeye vermiş sanki dedirten manzaralar var. Gideceğimiz yeri ararken, sapsarı çiçekler, yeşillikler içinde kiliseler, tarihi
Devamını Oku...

Peygamber Enok/Hanok’un Kitabı

Enok-Hanok Kitabı, (Hermes veya Hz. İdris diye de bilinir) dinler tarihinin ilginç metinlerindendir ve Yahudi Mistisizmi’nin temel taşlarından biridir. Bu kitap, Eski Ahit’in (Tevrat)
Devamını Oku...

Türk Kültüründe Kozmik At Mitolojisi

''Türk söylencelerinde Atın yaratılışı çok özeldir. Seçkin cins atlar Hz. Hızır eliyle gökyüzünde yaratılmıştır. Özellikle “Alacalı Atların” Türk kültüründe ayrı bir
Devamını Oku...

Hıdırellez bayramınız kutlu olsun.

Ateş yakıp sokakta atlayan çocuklar yok, birşeyler yapıp konu komşu bir yere gitmek yok. Ben de farz ediyorum ki Balıklı göldeyim duadayım. İnsan yaşadıkça
Devamını Oku...

Seks

Seks, insan doğasının en temel ihtiyaçlarından ve varoluşun esaslarından biridir. Bu memeli hayvanlar için gezegenin ortaya çıkışından beri
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7662 Toplam Görüntülenme: 3381618

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı