Tatar Geleneklerinde Havlu (Peşkir, Silgi)

Tatarların gündelik hayatında peşkir birçok amaçla kullanılmıştır: içecek su kovasını, fırından çıkmış sıcak ekmeği, kurulmuş sofrayı örtmek, evi süslemek için, masa örtüsü, peçete, havlu olarak v.s. bunun gibi kullanım her yerde aynı olsa da peşkirin geleneklerle ilgili kullanımında, örneğin hediyelik, kız çeyizi, düğün, misafir ağırlama, misafirliğe gitme, yolculuk vb. farklılıklar görülür.

Tatar geleneği denildiğinde her Tatarın aklına ilk gelen örnek Sabantuy bayramıdır. Sabantuyda peşkir en önemli unsurlardan biridir, hatta onun simgesi denilebilir. Bayrama birkaç gün kala yapılan ‘peşkir toplama’ olayı gençlerin toplu halde, müzik çalarak, şarkı söyleyerek, oynayarak köyün her evine uğrayıp bayram için armağanlar toplamasından ibarettir. Armağan toplayıcıların çoğu 13-18 yaştaki delikanlılar olur. Sabantuy olacak meydanın orta yerinde yüksek bir direğin ucuna peşkir kaldırılır. Onu köyün saygıdeğer adamlarından biri bağlar. Bu bayramın başlandığını anlatır.

Düğün geleneklerinde de peşkir önemli rol oynamaktadır. Bunun örneklerini çeşitli yörelerde görebiliriz. Mesela, M. S. Gluhov ‘Nagaybekler Yanında’ eserinde Rusya’nın Çelyabinsk ilinde yaşayan Kreşen (Ortodoks) Tatarların geleneklerini tasvir ediyor. Mesela, gelin-damadı karşı almaya çıkan damat akrabaları arasından bir oğlan geline yaklaşıyor ve onun önünde üç kez at başlığını sallıyor. Her salladığında gelin at başlığını tutmalı ve oğlana hediye olarak yüz havlusu olan peşkir vermelidir.

Birçok yörede ‘peşkir’ kelimesi düğün hazırlıklarının büyük bir kısmının adı yerine bile geçmiş. Örneğin, Nokrat, Glazov, Kasım yörelerinde delikanlının akrabaları nişan hakkında anlaşmak için kız evine gelme olayına ‘peşkir almaya gelmek’ denir. Geleneğin anlamı şundan ibarettir ki, kız biriyle evlenmeye razı olduğu zaman delikanlı tarafına işlemeli peşkir hediye eder. Besirmenlerde de aynı gelenek kaydedilmiştir.

Kız çeyizinin önemli kısmını da peşkirler teşkil etmiş. Bazı varlıklı ailelerde kızın çeyizinde 40-50 peşkir olurmuş. Çeyizi bakma gibi gelenek hala devam etmektedir.

·       Metin ve Fotoğraf: Doç. Dr. Fyaridya Tagirova

·       Gamze Pehlivan

·       Kültür Sanat ve Keyif Atölyesi

İlginizi Çekebilir

Umay Ana

Anayım ben Ana Umay Ana. Orhun yazıtlarında da geçen Umay Ana çocukları ve hayvanları koruyan bir tanrıça gibi anlatılmaktadır. Selçuklular bu figürü heykel olarak birçok kez
Devamını Oku...

Aztekler…

Aztekler ile ilgili elimizdeki başlıca kaynak olan Aztek kutsal metinlerine göre, ezeli dünya su ve karanlıktan oluşuyordu… Tanrı Ometeotl hiçlikten kendini yaratarak, karanlıklardan
Devamını Oku...

Çin’de Türk Etkisi

Yazılı tarihin öncesine giden ve yaygın bir iç içe geçmişlik içeren Çin-Türk ilişkileri, Çin’de birçok ortak hanedanlık ve bölgesel Türk yönetimi yarattı. İlişkiler, Çin
Devamını Oku...

Adak davulu

Adak davulu, Tunç, M.Ö. 8. yüzyıl, Girit’te İdi dağında bir mağarada bulunmuş, Heraklion Arkeoloji Müzesi’nde, Girit,
Devamını Oku...

Aderlez (Hıdrellez) - Mortufal (Martaval, Martol)

Balkanlar da Gelenek Emel Balıkçı-Şakir Benim çocukluğumda köyümüzün kızları çok sevimli bir bayram yaparlardı. Şimdi o, sevimli olduğu kadar ilginç bayramı anılarımın
Devamını Oku...

Kutsal Hitit Şehri Nerik bulundu mu?

Son dönemde paylaşılan popülist, marjinal paylaşımlar kadar ilgi uyandırmada da ara sıra tarih, sanat tarihi ve arkeoloji alanlarında gerçek bilgiler paylaşmak gerekli. İşte size güzel
Devamını Oku...

Hasan Sezai Hazretleri Dergâhı Haziresi

Edirne Hasan Sezai Hazretleri Dergâhı Haziresi'nde Şaban Dede'ye ait ve benim ilk kez gördüğüm bir kabir taşı konma şekli. Bir anlamı vardır diye
Devamını Oku...

Türklere ait bir petroglif. KÜN-AY Tamgası. Hakasya Yenisey.

Türklerin en eski Yin-Yang sembolüdür. Gün ve Gecenin eşitliğini yani ekinoks'u ifade eder. Güneş gündüzü, Ay geceyi simgeler. Hilal, kayık olarak da düşünülür ve Güneşi
Devamını Oku...

Karkamış Kraliçesi

Suriye sınırının sıfır noktasındaki Karkamış Antik Kenti'nde sürdürülen kazı çalışmaları sonucunda bulunan eserler kamuoyuna tanıtıldı. (2015) Kubaba kabartması ve Dağ keçisi
Devamını Oku...

Hasan Dağı Tepesinde Geyik Sütü Efsanesi - Aksaray

Aksaray’a bakan Şimol sivrisinde kayalıklar varmış. Bu kayalıklar Hasandağı’nın zirvesinde yüksekte kalan yerlermiş. Kayalıklar arasında 1m murabba kadar sahada beyaz karışık
Devamını Oku...

Edirne Sabun Sanayi ve Tic. Ltd. ?ti. A: Yeni Sanayi Sitesi 11/B Blok No.4

– Edirne T: 0(284) 236 31 37


Popüler

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7667 Toplam Görüntülenme: 3694051

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı