Taksim Cumhuriyet Anıtının Tarihçesi

Cumhuriyet’in ilanından sonra İstanbul, Avrupa ülkelerinde sık sık karşımıza çıkan ulusal değere sahip bir anıtın yükseldiği, törenlerin yapılabileceği büyük bir meydana sahip değildi. Kente yurt dışından önemli bir devlet adamı geldiğinde bu eksiklik fazlası ile hissedilmekteydi. Sonunda kamuoyunda bu durum hakkında fikirler sunulmaya başlandı. Anıt yapımına karar verildikten sonra nereye yapılacağı hakkında fikirlerin sunulmasının ardından ilk olarak Beyazıt Meydanı düşünüldü. Fakat gerek hemen yanında 400 yıllık cami ve medresesi gerekse bu bölgenin tarihi atmosferinin buna elverişli olmadığı konusunda hemfikir olundu.

Devlete ve topluma yeni bir hava getirmek isteyen Atatürk ve arkadaşları Cumhuriyet Anıtını yerleştirmek için şehrin eski kısmından biraz uzak bir yer olan, modern kesimin uzun süredir iskân ettiği Taksim Kavşağı’nı seçti.

1 Aralık 1926 günü karar alınıp çalışmalara başlandı. Milli Mücadelenin yaralarını yeni yeni saran Genç Cumhuriyet, daha acil ihtiyaçlar dururken böylesi görkemli bir anıta ayıracak yeterli parayı devlet bütçesinden değil şirketlerden, bankalardan, halktan ve diğer kuruluşlardan toplanacak parayla yaptırmaya karar verdi.

Yapılan duyurulardan sonra devlet yetkisindeki özel görevliler, makbuzlar ile kapı kapı dolaşıp bağış toplamaya başladı. Cumhuriyetin ilk yıllarında tüccar ve esnafın çok büyük bir kısmını gayrimüslimler oluşturmaktaydı. Bu nedenle anıtın yapımına en fazla katkıda bulunanlar da onlar oldu. Bankalar, büyük firmalar, tüccar ve esnaf da bağışta bulundu.

14. Yüzyılda heykel yapımı Avrupa’da çok yaygınken Osmanlı’da ancak 16. Yüzyılın sonuna doğru kendini göstermeye başladı. Abdülaziz, Avrupa seyahati sırasında gördüğü heykellerden çok etkilendi ve İstanbul’a döndüğünde İngiltere’nin önemli heykeltıraşlarından Charles F. Fuller’e heykelini yaptırdı.

Taksim Cumhuriyet Anıtı heykelini yapma görevi ise daha önceden de ülkemize gelip yarışmaya katılan, sonrasında Mustafa Kemal Atatürk’ün büstünü ve at üstünde tunç heykelini yapan, döneminin en önemli heykeltıraşlarından Pietro Canonica’ya verildi. Anıt ve çevre düzeni ise daha sonraki dönemde Birinci Ulusal Mimarlık Akımı’nın önemli temsilcilerinden olan Giulio Mongeri tarafından yapıldı.

Milli Mücadeleyi ve Cumhuriyeti sembolize eden yapıt ilk olarak yalnızca Mustafa Kemal Atatürk’ün heykelinin yapımı olarak düşünüldü. Fakat Canonica, Atatürk’ün yanı sıra hem Milli Mücadeleyi hem de Cumhuriyetin kuruluşunu da simgeleyen bir anıt olmasını söyledi. Aynı zamanda anıtın büyük ve güzel bir havuz üzerinde olmasını ve çeşmelerden akan suyun kurnalardan taşarak havuza yayılması gibi bir çevre düzenlemesinin olmasını da raporuna ekledi. Sunduğu rapor ve maket onaylandığında ise bugün gördüğümüz biçimiyle anıtın yapımına başlandı.

Aynı zamanda günümüz ismiyle Mimar Sinan Üniversitesi’nde de öğrenciler arasında bir yarışma düzenlendi. Yarışmayı kazanan Sabiha Ziya bazı kesimler tarafından uygun görülmese de devlet tarafından İtalya’ya, Canonica’nın yanına anıtın yapımında yardımcı olmak üzere gönderildi. Hadi Bara da ona eşlik etti.

Canonica’nın hazırladığı proje neticesinde anıt bir buçuk senede tamamlandı ve İstanbul’a getirilerek yirmi üç günde Taksim’e yerleştirildi. Anıtın içine oturacağı havuz ise mali sıkıntılar nedeniyle inşa edilemedi. Taksim Cumhuriyet Anıtı, havuzsuz ve çevresi düzenlenmemiş bir halde, 8 Ağustos 1928 günü yapılan törenle, Kazım Özalp tarafından otuz bin kişi eşliğinde İstiklal Marşı ile açıldı.

Anıtın bir yüzü Milli Mücadeleyi, diğer yüzü Cumhuriyet Dönemini simgelemektedir. Anıtın Milli Mücadeleyi anlatan yüzünde Mustafa Kemal Atatürk askerlerinin önünde görülmektedir. Diğer yüzünde ise sivil giysileri içinde Mustafa Kemal Atatürk yanında İsmet İnönü ve Fevzi Çakmak, hemen arkalarında askerler ve halk ile birlikte Cumhuriyet Dönemi Türkiye’sini simgelenmektedir.

Milli Mücadele döneminde Rusya’nın yaptığı silah, cephane, para, altın, kısaca maddi ve manevi her türlü yardıma duyduğu minnettarlığın bir ifadesi olarak, iki Sovyet generaline de anıt da yer verildi. Bunlar General Mihail Vasilyeviç Frunze ve Mareşal Kliment Yefremoviç Voroşilov’dur.

Son olarak da anıtın doğu-batı tarafında ki kadın portreleri bulunmaktadır. Doğu bölümünde yüzü peçeli mutsuz bir kadın yer alırken, batı bölümünde gökyüzüne bakan ve yüzü gülmekte olan mutlu bir kadın portresi yer almaktadır.

Anıtın Tarihçesi

Cumhuriyet’in ilanından sonra İstanbul, Avrupa ülkelerinde sık sık karşımıza çıkan ulusal değere sahip bir anıtın yükseldiği, törenlerin yapılabileceği büyük bir meydana sahip değildi. Kente yurt dışından önemli bir devlet adamı geldiğinde bu eksiklik fazlası ile hissedilmekteydi. Sonunda kamuoyunda bu durum hakkında fikirler sunulmaya başlandı. Anıt yapımına karar verildikten sonra nereye yapılacağı hakkında fikirlerin sunulmasının ardından ilk olarak Beyazıt Meydanı düşünüldü. Fakat gerek hemen yanında 400 yıllık cami ve medresesi gerekse bu bölgenin tarihi atmosferinin buna elverişli olmadığı konusunda hemfikir olundu.

Devlete ve topluma yeni bir hava getirmek isteyen Atatürk ve arkadaşları Cumhuriyet Anıtını yerleştirmek için şehrin eski kısmından biraz uzak bir yer olan, modern kesimin uzun süredir iskân ettiği Taksim Kavşağı’nı seçti.

1 Aralık 1926 günü karar alınıp çalışmalara başlandı. Milli Mücadelenin yaralarını yeni yeni saran Genç Cumhuriyet, daha acil ihtiyaçlar dururken böylesi görkemli bir anıta ayıracak yeterli parayı devlet bütçesinden değil şirketlerden, bankalardan, halktan ve diğer kuruluşlardan toplu karar verdi.

Yapılan duyurulardan sonra devlet yetkisindeki özel görevliler, makbuzlar ile kapı dolaşıp bağış toplamaya başladı. Cumhuriyetin ilk yıllarında tüccar ve esnafın çok büyük bir kısmını gayrimüslimler oluşturmaktaydı. Bu nedenle anıtın yapımına en fazla katkıda bulunanlar da onlar oldu. Bankalar, büyük firmalar, tüccar ve esnaf da bağışta bulundu.

Son olarak da anıtın doğu-batı tarafında ki kadın portreleri bulunmaktadır. Doğu bölümünde yüzü peçeli mutsuz bir kadın yer alırken, batı bölümünde gökyüzüne bakan ve yüzü gülmekte olan mutlu bir kadın portresi yer almaktadır.

·       Alıntı Facebook Nadya Ayvazyan

İlginizi Çekebilir

Bulgaristan’da DOST Birliği koalisyonu kuruldu gibi…

Durmuş Arda TunaTarih: Şubat 03, 2017 Kesin olmayan duyumlara göre, Bulgaristan’da DOST Partisi başkanı Lütfi Mestan ve Hürriyet ve Şeref Halk Partisi(HŞHP) başkanı Orhan İsmailov
Devamını Oku...

Tarihimizde İki Öğretmenler Günü

“Bakmayın başlarında fes olduğuna, onlar bugünkü eğitim yöneticilerinden çok ileri idiler” 12 Eylül 1980 darbesine kadar Türkiye’de Öğretmenler Günü yalnız öğretmen
Devamını Oku...

Tahir Tamer Kumkale

Türk milletinin idaresinde ve korunmasında milli birlik, milli duygu, milli kültür en yüksekte tuttuğumuz idealdir .-Gazi Mustafa Kemâl Atatürk (1935) Gazi Mustafa Kemal Atatürk; binlerce
Devamını Oku...

“Selam” Sözünün Kökeni

Herkes “selam” sözünün Arapça olduğunu sanır ya da en azından öyle billinir. Buna karşı çıkan ve bu sözün gerçekte Arapça değil, İbranice oluğunu ve İbranice “şalom”
Devamını Oku...

Oryantalizm: XIX. Yüzyılın Üç Büyük Düşünürünün Osmanlı Analizi

Diyalektiğin temsilcileri Karl Marx (1818-1883) ve Friedrich Engels (1820-1895) Osmanlı hakkında şöyle der: “Osmanlı Devleti çürümektedir ve giderek daha fazla çürüyecektir. Osmanlılar
Devamını Oku...

Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkanlardaki egemenliğinin sırları

Balkan coğrafyasında Peçenekler, Kumanlar, Avarlar, Hunlar, Uzlar, Ogurlar, birçok Türk kavim bölgede hâkimiyet kurmakta muvaffak oldular. Lakin bu kavimlerden hiçbirisi Osmanlı
Devamını Oku...

26 Mart seçimleri

(davulcunun nutku) Davulcu geldi kapıya, Sırtını verdi yapıya. Tokmak vurunca davula, Meydanı aldı vaveyla: Komşular, beni iyi dinleyin, Seçim var, hey kulak verin! Ortaya sandık
Devamını Oku...

Kitap İmecemiz

Sevgili arkadaşlar, kitap imecemiz başarıyla sürüyor. İstanbul’daki kitapçıda ‘Mustafa Kemal ve Kurtuluş Savaşı’ kalmadı. Gözgü Yayıncılık İzmir’de 30 ve 31.baskıları 2000
Devamını Oku...

Altından Tabut

Adamın biri bundan yüz yıl kadar önce Amerika'ya gitmiş. Allah yürü ya kulum demiş ve çok zengin olmuş. Evlenmiş boşanmış, bir kaç hatun denemiş ama çoluğu çocuğu
Devamını Oku...

Irmağın Şarkısı

Gece soğuk, fakat güzel ve gizemliydi; ay ışığı Boğaz’ın karanlık sularında gezinirken, dev bir hayalete benzeyen Fransız savaş gemisi Karadeniz’e açılmak üzere yola çıktı.
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7667 Toplam Görüntülenme: 3712753

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı