Kantemiroğlu Kimdir?

Emel Balıkçı-Şakir

Türkler’in Kantemiroğlu dedikleri Prens Dimitrius Kantemir, 26 Ekim 1673’te Romanya’da Yaş şehrinde doğdu. Cengiz Han’dan inme Han Mirza Kantemir’in torunudur. Cengiz’in 20. kuşaktan torunu olan Kantemiroğlu’nun büyükbabası ve Mirza Kantemir’in oğlu Teodor, Müslüman’lıktan Ortodoks Hıristiyan dinine geçmiştiIII. Konstantin Kantemir,1693’te 79 yaşında ölünceye kadar 8 yıl Osmanlı devletine bağlı Romanya’nın Boğdan prensliğinde bulunmuştur

Kantemiroğlu, babası 59 yaşındayken doğmuş, 14 yaşında İstanbul’a gelmiş, iki defa da tam 21 yıl İstanbul’da oturmuştur.

II. Ahmed 1691 yılında tahta geçince, oğlu gibi sevdiği Kantemiroğlu’nu saraya alırdı. Rum papazlarından önce babasının Yaş’taki sarayında, sonar İstanbul’da mükemmel bir ahsil gören genç prens, bu defa Enderun-ı Humayun’da Doğu kültür ve dillerini öğrendi. II. Ahmed, onu babasının ölümü üzerine Boğdan voyvodası yaptı. Fakat 20 yaşında olan Kantemiroğlu’nu tekrar İstanbul’a çağırdı.

Orta boylu, zayıf, fevkalade zeki, sevimli ve hoşsohbet olan Kantemir, hemen hepsi mükemmel olmak suretiyle 12 dil biliyordu.

Edirneli Ahmed Çelebi ile Tanburi Angeli’den Türk musikisi ve tanburi öğrendi. 1710’da ikinci defa Boğdan voyvodalığına getirilir. Fakat Türkiye ile Rusya harbe girince Türkiye’ye ihanet ederek, istiklal sevdasıyla Çar Büyük Petro’nun saflarına geçer… Çar’ın büyük teveccühünü kazanan Kantemiroğlu, Rus senatörü olur, siyasi ve ilmi faaliyetlerde bulunur.

Kantemir pek çok eser yazdı. 1716’da Latince yazdığı Osmanlı tarihi, 1300-1683 yıllarını içine alan büyük Osmanlı tarihi, ilk devirler için ehemmiyetsizdir. Son devirler için de tarafsız olamamıştır. Bu eseri sırasıyla İngilizce, Fransızca ve Romence’ye çevrilmiştir. Diğer yedi eserini Romence, Yunanca, Latince kaleme almıştır. Bunlar değişik konuları içerir…

Bizim için en mühim eseri ise şüphesiz Edvar’ıdır. Nefis bir Osmanlı Türkçesi ile kaleme alınmıştır. İlk kısımda Türk Musikisinin teknik bahislerini inceler. İkinci kısımda ise 16 ve 17. yüzyıllarda bestelenmiş 309 peşrev, 39 saz semaisi ve bir bestenin icad ettiği ebced notası ile notalarını verir. Harikulade ehemiyette olan bu ikinci cildin yeryüzünde tek ve bizzat Kantemir’in elyazısı ile nüshası Arel Kütüphanesi’ndedir. Kantemir’in yirmi yaşında kaleme aldığı bu eser, II. Ahmed’e sunulmuştur. Arel, bu eseri Şehbal mecmuasında uzun yazılarla tetkik etmiş, Haydar Sanal da “Mehter Musikisi” adlı kitabında çok faydalanmıştır.

Kantemiroğlu, aynı zamanda büyük bir bestekârdır. Elimizde 22 peşrev, 11 saz Semaisi, 2 Aksak Semai ve bir Bestesi vardır.

21 Ağustos 1727 tarihinde 54 yaşında Harkov’da hayata veda eder.

Kaynaklar:

1. Türk Bestecileri Ansiklopedisi

2. Meydan Larousse Ansiklopedisi

·               Alıntı Emel Balıkçı-Şakir "ALEV - kültür dergisi" 2013, sayı 34

İlginizi Çekebilir

Bulgaristan'da Resmi tatil günlerinin hafta sonu ile birleştirilmesi uygulamasına son verilecek

22 Kasım 2016 Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığı tarafından hazırlanan İş Yasası’nda değişiklikler yapılmasına ilişkin kanun önergesiyle resmi tatil günlerinin hafta sonu
Devamını Oku...

Balkanlar, Partiler ve Türkler - 2

“Özgürlük ve bağımsızlık benim karakterimdir.” Mustafa Kemal Atatürk… Doğu toplumları; buna Ruslar da dâhil, lideri yücelten ve zaman zaman onu putlaştıran bir anlayışa
Devamını Oku...

Edirne Kuşatması Belgesel Oldu

Balkan Savaşları döneminde, 1912 Ekim ayından 1913 Mart ayına dek yaşanan ve büyük dramlara sahne olan Edirne kuşatması, yönetmen Ünal Üstündağ tarafından belgeselleştirildi.
Devamını Oku...

Eski Atina Büyükelçisi Uras, Başbakan Yıldırım’ın dış politika danışmanı oldu

01-12-2016 Ozan Ahmetoğlu Türkiye Başbakanı Binali Yıldırım'ın yeni dış politika danışmanlığına eski Atina Büyükelçisi Ketim Uras’ın atandığı bildirildi. Başbakan
Devamını Oku...

Tarihten Önce Vardık, Tarihten Sonra Varız…

Çıktık açık alınla on yılda her savaştan. On yılda on beş milyon genç yarattık her yaştan, Başta bütün dünyanın saydığı başkumandan! Demir ağlarla ördük anayurdu dört
Devamını Oku...

Bosna'da savaş çığlıkları!

11 Ekim 2016 1 Mart 1992'den 14 Aralık 1995'e kadar süren Bosna Savaşı, çocukluğumuzda derin izler bırakmıştır. Okuldan koşarak gelip açtığımız az kanallı televizyonlar, ölümü
Devamını Oku...

Rumeli, Balkan ve Trakya Kelimelerini Doğru Anlamak!

Son günlerde Rumeli kelimesi ve kavramı hakkında gerek Makedonya'da, zaman zaman da ülkemizdeki dernekler arasında bilgisizlikten kaynaklandığını zannettiğim basit tartışmalar oluyor.
Devamını Oku...

Dr. Sefer Hasanov, Avrupa Müslümanları Birliği’nin yuvarlak masa toplantısına katıldı

11 Ocak 2017 Merkezi Fransa’nın Strasburg şehrinde bulunan Avrupa Müslümanları Birliği Temsilciliği, 4 Ocak 2017 tarihinde bir günlük yuvarlak masa toplantısı
Devamını Oku...

314 Kişinin Emekli Maaşı İçin Çözüm Aranıyor

27 Ocak 2017 MAPAS’ın son gelişmeleri araştırıp, Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığına soruna çözüm bulmak için yasa değişikliği teklifinde bulunacağı kaydediliyor. Yasa
Devamını Oku...

EUROSTAT: Avrupa yaşlanmaya devam ediyor!

30 Eylül 2016 Avrupa İstatistik Ofisi (EUROSTAT), Dünya Yaşlılar Günü nedeniyle AB ülkelerinde yaşlı nüfusa ilişkin 2015 yılı verilerini açıkladı. Toplam nüfusu 510 milyonu bulan
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7667 Toplam Görüntülenme: 3685099

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı