İstanbul'dan Sayfalar

İlber Ortaylı'nın, "İstanbul'dan Sayfalar" adlı kitabında belirttiğine göre; 15. yüzyıla kadar atalarımız tarafından kullanılan Eski Anadolu Türkçesi, bu yüzyıldan itibaren Arapça ve Farsça'nın da katılımıyla Osmanlı Türkçesi halini almış. Bilhassa İstanbul'un fethinden sonra, yeni başkentteki diğer milletlerin dillerinden de birçok kelime girmiş dilimize…

15. yüzyıl İstanbul'unda Doğu Roma ya da Bizans mirası bir Musevi Cemaat vardı. "Romanyot" diye tanınan bu topluluk Yunanca konuşurdu. Zamanla Yunanca kaybolmaya başladı ve 15. yüzyıl sonlarında İspanya'dan ve Avrupa'nın diğer taraflarından akın eden Musevi mültecilerle birlikte İstanbul'a İspanyolca (Kastilyan) da girdi…

18. ve 19. yüzyıllarda, yeni bir hayat arayan bir yığın İtalyan da geldi. Bunların çoğu inşaat işçiliği, marangozluk ve demircilik yaptılar. Böylece, İtalya'da proleteryanın kullandığı tüm lehçeler kısa zamanda Türkçe, Rumca, Ermenice ve İstanbul İspanyolcası ile kaynaştı ve dilimize bazılarını halen kullandığımız birçok kelime girdi…

Bunlara azımsanmayacak miktardaki Bulgar, Sırp ve Arnavutları da eklersek, o dönemlerde İstanbul'un ne kadar kozmopolit ve evrensel bir kent olduğu da ortaya çıkar…

Şu iki örnek cümleyi ele alalım: "Paydosta mağaza kapandı, fistan alamadım"..." Hava poyrazdı, yalının fenerini yakamadım"…

"Mağaza": İtalyanca; "Fistan": Yine İtalyanca "fustagno" biçiminden, Arapların "fustan"ından geçme... "Hava" Farsça; "Yalı", "Poyraz", "Fener", "Paydos" ise Rumca'dan...

Denizcilik deyimlerinin çoğu İtalyanca'dan ve Rumca'dan.. Venediklilerin "coverta"Arnavutların dilinde "güverte" olmuş ve aynı zamanda "kumar masası" anlamında da kullanılıyor… "Scala" ise önce "scele" sonra da "iskele" olmuş… Kibrite eskiden "sernik" derlermiş… "Kibrit" ise Arapça "fosfor" demek…

"İzbe", "dobra dobra" Slav dillerinden girenler… "Tuğla", İtalyanca kiremit anlamına gelen "tegola"dan gelir…

Dildeki bu renklilik, sıra argoya geldiğinde daha da artıyor…

"Binanın yüzü" anlamındaki, İtalyanca "Faccia"; külhanbey argosunda "alırım façanı aşağıya!" olmuş… Ermenice "hile" anlamına gelen "madik"; argoda "madik atmak" olmuş… "Çocuk" ise, ya Arapça "veled" ya da Ermenice "bızdık"…

·       Not Defterimden

İlginizi Çekebilir

İncili Çavuş

Kimliği hakkında bilinenler çok sınırlı olup bunların bir kısmı yakıştırmadır. Asıl adının Mehmed veya Mustafa olduğu (Sicill-i Osmânî, I, 448), XVI. yüzyılın ikinci yarısı
Devamını Oku...

Roma'nın Kuruluşu İle İlgili İlginç Bir Öykü -1

Antik dönemlerde yazılan çoğu tarihi eser hikâyeci tarih sınıfına girmektedir. Bunlara Heredot'un Historia'sı da dâhildir. Titus Livus'un da eseri ''Şehrin Kuruluşundan İtibaren''; bu
Devamını Oku...

Kumuk Türkleri

Kumuk Türkleri, bugün büyük çoğunluğu (1992 tahminine göre 250000 kişi) Rusya Federasyonuna bağlı Dağıstan Özerk Cumhuriyetinde, geriye kalan kısmı (yaklaşık 50000 kişi) Çeçen ve
Devamını Oku...

26 Mayıs 1915

26 Mayıs 1915. Barbaros zırhlı gemimiz Çanakkaleye geldi. Ağır toplarıyla yaptığı aşırtma vuruşlarla Arıburnu ve Sedülbahirde çok işe yarıyor. Bugün değişik bir resim
Devamını Oku...

Bizans yani Doğu Roma belki de kurulduğundan beri Grek devleti değildi.

...isim neden Roma o halde? Almanlar ona Grek Roma İmparatorluğu derler bu bile onun en azından yarı Grek olduğunu gösterir ama buradaki gerçek nüfus olan Rum dediğimiz Romalılar mıdır?
Devamını Oku...

Türkiye'nin Parçalanması Hakkında 100 Proje

"Cent projets de partage de la Turquie" Güngör Uras Sayın okuyucularım, sizlere Türkiye'nin paylaşılması için 1281 yılından bu yana Batılıların hazırladıkları 100 projeyi
Devamını Oku...

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk beyliklerinin birbirine üstünlük sağlama mücadelesi
Devamını Oku...

Sakarya Savaşı

23 Ağustos 13 Eylül arasında 22 gün 22 gece süren ‘Sakarya Meydan Savaşı’, bir gün farkla dünyanın en uzun meydan
Devamını Oku...

1 Ocak 1915

1 Ocak 1915. Çanakkale savaşı başlayalı neredeyse 10 ay oldu. Geliboluya karla karışık yağmur yağıyor. Siperler mezbelelik gibi. Askerler soba bile yakıyor yer altında. Salgın
Devamını Oku...

Tarihte Bugün 15 Nisan 2017

Tarihte Bugün 15 Nisan
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...


İranlılar Türk mü?

Seneler Öncesi Paylaşmıştım… Yeni Katılan Arkadaşlar Adına Yine Paylaşıyorum İşte sizlere BBC İran'dan İngilizlerin resmen İran'ın
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7580 Toplam Görüntülenme: 2979218

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı