Hıdırellez Bayramı

Dilekleriniz kabul olsun

Hızır Peygamber ile İlyas Peygamber'in buluştuğuna inanılan Hıdırellez günü her sene çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır. Bu günde eğlence, şenlikler ve ateş yakıp üzerinden atlama gibi etkinlikler yapılır. Peki, Hıdırellez Bayramı nedir? Hıdırellez ne zaman kutlanır? İşte 2020 Hıdırellez tarihi...

Hıdırellez Nedir?

Hızır ve İlyâs isimlerinin halk ağzında aldığı şekilden ibaret olan hıdrellez, kö­kü İslâm öncesi eski Orta Asya, Ortado­ğu ve Anadolu yaz bayramlarına dayanan, Hızır yahut Hızır ve İlyâs kavramları et­rafında dinî bir muhtevaya bürünmüş halk bayramının adıdır.

Hıdrellez, halk arasında ölümsüzlük sır­rına erdiklerine ve biri karada, diğeri de­nizde darda kalanlara yardım ettiklerine inanılan Hızır ve İlyâs peygamberlerin yıl­da bir defa bir araya geldikleri gün ola­rak kabul edilir. Ancak bu beraberlikte, ismi yaşatılmasına rağmen uygulamada İlyâs’ın şahsiyeti tamamıyla silinerek Hı­zır motifi öne çıkarılmıştır. Dolayısıyla bu bayramda icra edilen bütün merasimler Hızır’la ilgilidir. Bunun temel sebebi, İslâm öncesi devirlerde yukarıda zikredilen üç büyük kültürün hâkim olduğu alanda bu yaz bayramı vesilesiyle kültleri kutlanan insanüstü varlıkların daha ziyade Hızır’ın şahsiyetine uygun düşmesi ve onunla özdeşleşmesidir.

Hıdırellez Ne Zaman, Nasıl Kutlanır?

Her yıl çeşitli etkinlikler ve geleneklerle kutlanan Hıdırellez, 5 - 6 Mayıs 2020 tarihleri arasında kutlanacak. Hıdırellez gününe özel kutlamalar yapılacak ve Hıdır ile İlyas'ın yeryüzünde buluşması olayı anımsanacak.

Kötüleri cezalandıran, zorluklarda yardımcı olan ve bolluğa kavuşturan Hızır'ın, İlyas Peygamber'le bir araya geldikleri günde her türlü dileğin onlar tarafından yerine getirileceğine inanılıyor. Bu nedenle çeşitli dilekler için çeşitli ritüeller gerçekleştiriliyor. Ritüellerine göre; Hıdırellez günü eğlence, şenlikler ve ateş yakıp üzerinden atlama gibi etkinlikler yapılır.

Hıdırellez Gelenekleri Nelerdir?

Para Dolu Çanta Hıdırellez Sabahı Açılır

Bursa'da gül ağacının dibine bırakılan para dolu çanta, Hıdırellez sabahı açılır ve herkes kendi parasını bereket getirdiğine inanarak cüzdanında saklar. Çanakkale'de ise akşam gül ağacının dibine fasulye gömülür ve bu sabaha kadar yeşerirse tutulan dileğin gerçekleşeceğine inanılır.

41 Taş Saklanır

Deniz ya da dere kenarından dilek tutularak toplanan 41 taş 1 yıl boyunca saklanır ve bir sonraki Hıdrellez’de bu taşlar suya atılıp yenisi toplanır.

Ateş Üzerinden Atlanır

5 Mayıs gecesi sağlık, bereket için ateşin üzerinden 3 kez atlanır. Ateşin üzerinden atlanırken dilenen dileğin o yıl gerçek olacağına inanılır.

Bolluk Ve Bereket İçin Çamurdan Ev

Hıdırellez sabahında bir akarsu kenarına çamurdan ev yapılır ve içine buğday konulur. Buğdayın, o yıl eve bolluk ve bereket getireceği düşünülür. Evdeki bakliyat kavanozlarının ağzı açılır, gün boyu öyle bekletilir. Böylece eve bereket gelir.

Saflığın Rengi Beyaz Elbise Giyilir

Anadolu'da halk tercihen beyaz elbiseler giyerek gün doğmadan önce yeşil ve bol sulu kırlara gidilip eğlenilir. Kutlamalar yeşillik, ağaçlık alanlarda, su kenarlarında, bir türbe ya da yatırın yanında yapılmaktadır. Bu gibi yerlere bu nedenle Hıdırlık denildiği de olur.

Yeşil Yerlerde Dolaşılır

Hızır'ın gezdiği kabul edilen yeşil yerlerde dolaşıp çiçek toplanır, oyunlar oynanır, baharın ilk kuzusu kesilerek yenilir. Kırlardan 41 çeşit ot ve küçük temiz taşlar toplanır. Toplanan otlar bir suya konur ve o suyla Hıdrellez sabahı yüz yıkanır. Bu suyun yüze iyi geldiği söylenir.

Hızır Hakkı İçin Kuzu Kesilir

"Hızır Hakkı" için kuzu kesmek, Hızır geleneğinin yayıldığı her yerde görülen genel bir adettir. Diyarbakır'da Ciğaret adıyla ayrı bir tören yapılır. Baharın bu taze kuzusunu yemekle bedenlerin sağlık ve canlılık kazanacağı inanışı vardır.

Yerde Yuvarlanma

Biga'da Romanlar sağlık ve bereket için sabah namazından sonra Hıdrellez’i yerde yuvarlanarak kutlar.

Hıdırellez'de Ev Sahibi Olmayı Dileyenler Bunu Yapar

Hızır günü arifesinde yiyecek kaplarının, ambarların ve para keselerinin ağzı açık bırakılır. Ev, bağ, bahçe isteyenler herhangi bir yere istediklerinin küçük bir modelini yaparak; altın ve benzeri ziynet eşyası isteyenler ağaç yapraklarını kollarına veya boyunlarına takarak isteklerine kavuşacaklarına inanır.

Deniz Suyu Bereketi

Deniz kenarından kırık dalgalardan bir kaba doldurulan deniz suyu, bereket için evin içerisine serpilir.

Dualar Okunur, Kurban Kesilir

Anadolu'nun bazı yerlerinde Hıdrellez Günü yapılan duaların ve isteklerin kabul olması için sadaka verme, oruç tutma ve kurban kesme adeti vardır.

Hızır Sopası

Bazı yerlerde hastalıklar, ağrılar için şifa olduğuna inanılan Hızır Sopası geleneği vardır. Bu sopa ağrı-sızı olan yerlere vurulursa ağrıların geçeceğine inanılır.

Bekârların Bahtı Açılsın Diye Törenler Yapılır

Hıdrellez'de baht açma törenleri oldukça yaygın olarak uygulanır. Talih ve kısmet açtırmak isteyen genç kız ve kadınlardan yüzük, küpe gibi eşyalarını çömleğe atmaları istenir ve çömleğin üzerine su eklenerek ağzı kapatılır.

Kapalı çömlek bir gece boyunca bir gül ağacının dibinde bekletilir. Ertesi günü bir araya toplanan kadınlar, çömleği ortaya koyarak maniler eşliğinde eşyaları çıkarmaya başlarlar.

Yoğurt Mayalama

Hıdrellez günü yoğurt çalınır ama maya konulmaz. Maya konulmadan yoğurt tutarsa eve Hızır gelmiş demektir. Hıdrellez günü çiy damlaları ile mayalanıp elde edilen yoğurt, bir yıl boyunca damızlık yoğurt olarak kullanılmaya devam edilir. Bu yoğurdun üzerine nazar değmesin diye çörekotu ekilir.

Özellikle Kütahya'nın Tavşanlı ilçesine bağlı Yörük köylerinde bir yıllık yoğurt mayası, Hıdırellez ve bu günü takip eden 2 gün süresince sabah ezanı ile tan ağarması arasındaki sürede doğadaki bitkilerin üzerinden toplanan çiy tanelerinden sağlanır.

·       Nadya Ayvazyan

·       04.05.2020

İlginizi Çekebilir

Mehmetçiğin Mitolojisi

Mehmetçik düğüne gider gibi, kına yakılarak, davulla zurna ile ve iyi dileklerle uğurlanır Askere. Onlar için şehitlik ölümlerin en şereflisidir ve öldüklerinde makamları Tanrı
Devamını Oku...

Nahal Hemar

MÖ. 7000'lere ait bir kafatası kültü de Nahal Hemar bölgesinde bulunmuştur. Eriha ve Ayn Gazal'da bulunan kafatası buluntularından farklı olarak; yüzün yeniden şekillendirilmesine çaba
Devamını Oku...

Agnodice İlk Kadın Hekim

Ataerkil bir devlet anlayışına sahip olan antik Yunan’da kadınların hekimlik yapması ve tıp okuması yasaktı. Bu yasağa şiddetle karşı çıkan ve hayatının en büyük ideali hekimlik
Devamını Oku...

Kırkpınar 1924

Bu muhitte soluklanacak olan sadece biz değiliz… Virantekke, Karaağaç ve Dimetoka arasında kalan Samona (Simavna/Αμμόβουνο) Köyü merasında gerçekleştirile gelen Kırkpınara,
Devamını Oku...

Eter-ve kutlamak Lazarovden uygulamaları

Etnografya açık hava müzesi Eter Gabrovo, geleneklere göre kutlandı Lazarovden ile yeniden yapılanma özel. Lazarovden Kutlama kabul Gabrovo uygulama seçilmiştir üzerinden döküm ve
Devamını Oku...

Kyme Antik Kenti - Bir Amazon Kenti

Antik Anadolu coğrafyasında Gediz Nehri'nin kuzeyi ile Bakırçay'ın güneyi arasında kalan; doğusunda Yunt Dağları ve Dumanlı Dağ; batısında ise Çandarlı Körfezi ile sınırlanan
Devamını Oku...

Eski Türk Kültüründe Renk Kavramı

Altay Türklerine ait Yaradılış destanında tanrı Kara Han (Kayra Han) güç sahibi olarak karşımıza çıkar. Gök tanrının Ak Han, Kızıl Han, Sarı (Kara)Han, Yeşil Han adlarında dört
Devamını Oku...

Köklerimdeki Şaman: Şamanizm ve bugünkü ben

Şamanizm, doğada bulunan çeşitli olguların gücünden faydalanarak bazı yöntemlerin ve ritüellerin uygulanmasına dayalı bir inanç
Devamını Oku...

Abdal Musa Hünkar Hacı Bektaş Veli 'nin Amcaoğlu'dur

Dedesi Seyyid Haydar, Horasan Nişabur’dan gelip Azerbeycan Hoy kentine yerleşti. Moğol işgalinden (1219) sonra, Pir İlyas ve Hacı Bektaş da gelip bir süre Hoy’da kaldılar. Takriben 1231
Devamını Oku...

Batıya Göçün Sanatsal Evreleri

Modern mimarlık tarihini ayrıntılı olarak ele alan, mimaride olduğu kadar toplumsal katmanlar içerisinde de monogamiye dair farklı yaklaşımlarıyla dikkatleri üzerine çeken, mimarlık
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7667 Toplam Görüntülenme: 3719390

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı