Gerçek Evlâd-ı Fatihanlar = Selanik Yörükleri (Evlâd-ı Fâtihân Teşkilâtı)

Evlâd-ı Fâtihân Rumeli’nin fethinden sonra, oralarda yerleşmek üzere, Anadolu’nun Müslüman - Türk halkından, aileleri ile birlikte gidenlere verilen ad. Özellikle Selanik Yöresine iskân edilen Yörük cemaati gruplarının, Osmanlılar'ın Balkan Yarımadası'ndaki fetihleri neticesinde orada yerleşmeleriyle, sayıları çok artmış ve çok ehemmiyet kazanmıştı. Rumeli’nin iskânı ve Türkleştirilip, İslâm dininin yayılması maksadıyla Yörük Türklerinin bu bölgeye ilk defa ayak basmaları, Sultan Yıldırım Bayezid zamanında oldu. Önceleri yörüklerin bulundukları Selanik Eyaleti kazalar; Manastır, Filorina, Cuma, Hasköy, Tikveş, İştip, Doyran, Kılkış, Yenice, Vodina, Serez, Demirhisar, Drama, Langaza idi.

Fetihlerden sonra Rumeli’de yerleşen Yörük teşkilâtı, zamanla dağılmaya yüz tuttu. Dağınıklık ve disiplinsizlik, İkinci Viyana Kuşatması'nda iyice kendini gösterdi. Böylece halkın daha sıkı bir disiplin altına alınmasının gerekli olduğu ortaya çıktı. 1691 senesinde sultanın hatt-ı hümâyûnu ile Yörük Türkleri, Evlâd-ı Fâtihân adı altında ve Rumeli’nin sağ, sol ve orta kolunda olmak üzere yeniden yazıldı ve zamanın ihtiyaçlarına göre, teşkilâtın askerî ve iktisadî bünyesi az çok değiştirildi. Kanunnâme’de; “Yörük taifesi öteden beri Devlet-i Âliyyenin güzîde ve cengâver, itâatli, ferman dinleyen askerlerinden olup, eski seferlerde küffâr ile yapılan harplerde, kendilerinden iyice yararlık ve yüz aklıkları görüldüğünden, bu tâifeye Evlâd-ı Fâtihân adı verilmiştir” denilmektedir. Altı sene sonra nüfus sayımı yapılarak, her altı kişiden birinin seferber asker olması ve bu şekilde her türlü vergiden muaf tutulacakları ve harplere iştirakleri kayda bağlanmıştı. Böylece Yörükler, yerleşik hayata geçmiş olsalar dahi, yeni bir kuruluş hâlinde, yine askerî bir hizmet için teşkilâtlandırılmış oldular. Evlâd-ı Fâtihân, önceleri Yörük deyimi ile birlikte kullanılmış ise de, daha sonraları Yörük tabirinden vazgeçilmiştir. Evlâd-ı Fâtihânın yerleşmiş bulunduğu bölge, Yörük vilayeti adı ile anılmıştır. Bu bölgeye tayin edilen vezir veya beylerbeyi, Yörük Hâkimi olarak tanınmışlardı.

1691 senesinden sonra, Evlâd-ı Fâtihânın defterleri tutulmaya başlanmıştır. Evlâd-ı Fâtihân defterlerinde Belgrad Muhafızı olarak geçen Hasan Paşanın, hem Evlâd-ı Fâtihân piyade askerlerinin, hem de vilayet Yörüklerinin defterlerini tanzim ettiği tespit edilmiştir. Daha sonraları Evlâd-ı Fâtihân, bütün eski Yörük gruplarının özel ismi hâline geldiğinden, defterlerde “Yörük” tabiri kullanılmamıştır. 1697’de yapılan yoklamaya göre, Rumeli’de Evlâd-ı Fâtihân olarak 1116 hane ve 16 582 kişi tespit edilmiştir.

Evlâd-ı Fâtihânı, Selanik'te oturan çeribaşılar (Yörük Teşkilatında Serasker) idare etmekteydi. Kapıcıbaşı rütbesinde bulunan zabitler ise İstanbul’da ikamet ederlerdi. Çeribaşları; kaza müdürü durumunda olup, vazifeli bulundukları yerlerin asayişine bakarlar, sefer anında eşkinci askerler çıkarırlar, harp olmadığı zamanlarda vergileri toplarlardı. Sonraları Osmanlı Devletinin çeşitli yerlerinde vazife alan bu teşkilât, kurulduğu ilk yıllarda sadece Rumeli’deki gazâlara katılmak mecburiyetindeydi.

İlginizi Çekebilir

İsmiyle Bir Döneme Damgasını Vuran Sultan...

Mecidîler: Abdülmecid'in, kendisinden sonra yaşayan ve dördü padişah olan sekiz oğlu ile bunların çocukları, torunları… Bunlara "Mecidîler", kardeşi Abdülaziz'in oğulları Yusuf
Devamını Oku...

Kızkalesi - Korykos Antik Kenti

Kızkalesi - Korykos Antik Kenti İ.Ö. 4. yüzyılda Yunanistan'dan gelen kolonistler tarafından kurulmuş. Ünlü tarihçi Herodot, bu şehri Georges adında Kıbrıslı bir prensin kurduğunu
Devamını Oku...

Anadolu'da Tükenen Bir Kültür: Yörüklük

Kültürler de canlı organizmalar gibi doğar, gelişir ve sonunda ölürler. Çeşitli faktörlerle zamanla değişmenin, yozlaşmanın, hatta yok olmanın bir örneğini; ülkemizin doğusundan
Devamını Oku...

Bekçi

Bekçi, eski İstanbul mahallelerinin en sevimli, en yardımsever, en önemli kişisiydi. Mahalle güvenliğini sağlamaktan öteye sorumluluklar taşırdı. Düğün evinin kapısında büyük bir
Devamını Oku...

Turhan Hatice Sultan

Turhan Hatice Sultan ya da Emina Sultan. Osmanlı padişahı Sultan İbrahim'in eşi ve IV. Mehmet'in annesidir.   Alıntı: Nuray
Devamını Oku...

20 Haziran 1915

20 Haziran 1915. Düşman donanması bugün erken saatlerde müthiş bir bombardımana başladı. Fransızlar 2.tümenimizin sağından yüklendiler. Fakat iki aydır cephede sağ kalmış
Devamını Oku...

Viyana’daki Osmanlı izleri

Viyana’daki Osmanlı izleri, kuşatmaların izlerinden ibaret
Devamını Oku...

Cumhuriyet döneminin ilk kâğıt paraları

Cumhuriyet döneminin ilk banknotları harf devriminin henüz gerçekleşmediği 1927 yılında basıldı. İlk banknotlarda yazılar Osmanlıcaydı. Bununla birlikte banknotların üzerinde
Devamını Oku...

Tarihteki İlk İdeolojik Ayaklanma

''Ölümü hatırlatan, korkunç'' anlamlarına gelen İngilizce ''macabre'' sözcüğü tarihi Makkabi Ayaklanması sebebi ile kelime olarak literatüre girmiştir. Batıda hezimete uğrayan
Devamını Oku...

Sovyetler Birliği (1922-1991)

1927-1937 arasındaki on yıl, politik baskının yanında dev boyutlu gelişmelerin yaşandığı bir dönem oldu. Bu evrede üç temel kalkınma girişimi yapıldı; ortaklaşacı (kolektif)
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7675 Toplam Görüntülenme: 3965157

Edirne Sabun Sanayi ve Tic. Ltd. ?ti. A: Yeni Sanayi Sitesi 11/B Blok No.4

– Edirne T: 0(284) 236 31 37

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı