Eski Uygurca Budist Tövbe Duaları

Dr. Şaban Doğan

Akusala olarak nitelendirilen ve sonucunda kötülük ortaya çıkan on fiil Budist Uygur tövbe dualarında karmaput olarak verilir. “on türlüg krmaputuġ sıp tsuy ayaġ ḳılınç ḳıltımz erser (TT IV/a 67-68), bu on krmaptlarıġ sıp bozup on ayıġ ḳılınçıġ tükel ḳıltım erser (U IIa/9-10), bu on krmabut sıdım erser (U II/b 26)” ifadeleriyle vurgulanan karmaputlar aşağıdaki şekilde sıralanmıştır:

  • 1. Herhangi bir canlı varlığı incitmek veya öldürmek inçe ḳaltı yinin ölüt ölürmek (TT IV/a 68-69, U II/b 20-21) “….. öldürmek” .
  • 2. Hırsızlık yapmak adnaġu[nung] twarın oġurlamak (TT IV/a 69, U II/b 21-22) başkasının malını çalmak talıp ḳuna kesip ḳapıġ açıp sosın söküp ……… ḳıznaḳḳa kirip aġı-barımḳa tegip baġın süsüp busin alıp angın yükin yüte arḳa yükin kötürü ünzüzin (=ünsüzin) önüp tavışsız taşıḳıp adınlarnıng ed tvar üzeki isig özin üzüp kntü et’özüni igidmek (U II/a 1-5) yağmalayıp yağma edip kapı açıp zincirini söküp... hazineye girip servete ulaşıp bağını çözüp kurbanlığını alıp yükünü taşıyarak arka yükünü götürerek sessizce çıkıp gürültüsüz dışarı çıkıp başkalarının mal mülkü üstündeki sıcak canını alıp kendi bedenini beslemek.
  • 3. Başkasının eşi ile zina yapmak ev[ing] yutuzınga yazınmak (TT IV/a 69-70, U II/a 5, U II/b 22) Başkalarının eşiyle zina yapmak.
  • 4. Yalan söylemek tilin ezük yalġan sav sözlemek (TT IV/a 70-71, U II/a 5-7, U II/b 22-23) dil ile yalan söz söylemek.
  • 5. İftira etmek çasut yongaġ kılmak/çasurmak yongamak (TT IV/a 70-71, U II/a 6, U II/b 23) iftira etmek.
  • 6. Küfretmek evrik sarsıġ sav sözlemek (TT IV/a 70-71, U II/b 23-24) kaba saba söz söylemek
  • 7. Yaltaklanmak, iki yüzlülük yapmak asġançulamak taġunlamak (TT IV/a 72) yaltaklanmak, iki yüzlülük yapmak
  • 8. Açgözlülük ve kıskançlık beslemek köngülin adnaġunung [adın kişining] edgüsinge küni saḳınç turġurmaḳ (TT IV/a 72-73, U II/a 7-8, U II/b 24-25) gönül ile başkasının malına tamah etmek.
  • 9. Öfke ve kin beslemek öpke/öwke üz boz köngül tutmak (TT IV/a 73-74, U II/a 7-8, U II/b 24-25) öfkeyle kin duymak.
  • 10. Yanlış görüş sahibi olmak trs tetrü körüm öritmek (TT IV/a 74, U II/a 8-9) yanlış görüş sahibi olmak.

 

Alıntı: Tan Can

İlginizi Çekebilir

Canlarım, geldiniz bu rıza şehrine girmeye talip oldunuz.

29 Kasım 2016 Canlarım, geldiniz bu rıza şehrine girmeye talip oldunuz. Bu eşikten geçtiniz. Biz de Hakk’ın velayeti ile üzerinize üç mühür koyduk, nefsinize üç yasak
Devamını Oku...

Theogonia (Tanrılar‟ın Doğuşu) efsanesinde

Kronos ile annesi Gaia anlaşır. Gaia, Kronos’u saklar ve onu pusuya yatırır, eline tırpan verir. Kronos ile annesi Uranos’u ortadan kaldırma planları kurarlar. Uranos geceyle birlikte
Devamını Oku...

Ulu Payana ilk insanı topraktan yarattı

Kara Tatarlardan derlenen yaratılış destanına göre, Ulu Payana ilk insanı topraktan yarattı. Ama yarattığı bu insana can vermedi. Ulu Payana yükselip “arşa” gitti. Orada oturan
Devamını Oku...

Enderun'daki Dördüncü Avlu'da bulunan Sofa Köşkü

Görüntünün olası içeriği: ev, çim ve açık hava Görüntünün olası içeriği: iç mekân Enderun'daki Dördüncü Avlu'da bulunan Sofa Köşkü, Harem'deki daireler müstesna, Topkapı
Devamını Oku...

Kandil geceleri çocuklar

Kandil geceleri biz çocukların 50li 60 lı yıllarda para toplama geceleriydi. Kandil gecelerinin iki habercisi vardı. Sokaklarda piyasaya çıkan kandil simitleri satıcıları ve minareleri
Devamını Oku...

Agora Meyhanesi

Akşamın efsanesi başlar’dı Balat’ta, Agora Meyhanesi kapılarını açar, Bir yanda anason kokuları, şen kahkahalar, Bir yanda Hamiyet Yüceses’ten içli şarkılar... ...Ve denizin
Devamını Oku...

Kumarbi

Kumarbi efsanesinde, Hitit tanrısı Alulu dokuz yıl boyunca gökyüzünde kalır. Ancak Anu, Alulu‟ya savaş açar; onu yener, Tahta Anu oturur. Bu arada Alulu‟nun oğlu olan Kumarbi de dokuz
Devamını Oku...

Mevlana

Anlatılanlara göre bir gün Mevlana, Şems-i Tebrizi’yi evine davet eder. Şems, Celalettin Rumi’nin evine gider ve ev sahibinin ikramını gördükten sonra ona sorar: – Benim için şarap
Devamını Oku...

Khalkedon Körler Ülkesi Hikâyesi

13 Nisan 2017 Khalkedon Körler Ülkesi Hikâyesi (Kadıköy) okuyun derim:) Kadıköy'ün kuruluşu İstanbul'un kuruluşundan çok eski yıllara dayanır. Fikirtepe'de 1942 ile 1952 yılları
Devamını Oku...

Türk Budizmi

Nuray Bilgili Kategori Türk Uygarlığı ve Mitolojisi, Göktürkler Sanatı, Kültürü ve Mitolojisi, Makale, Stratejik Araştırmalar Merkezi, Konu Bazlı Araştırmalar, Makaleler ve Belgeler,
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7662 Toplam Görüntülenme: 3388634

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı