Cumhuriyet ve Sanayileşme Atılımı

Metin Aydogan

[...Mustafa Kemal, İzmir İkisat Kongresi'nde yaptığı konuşmada; “Sanayinin gelişmesini ihmal etmemeliyiz. Ticaretimizi yabancıların eline bırakamayız. Bırakırsak, yurt kaynaklarını değerlendirme fırsatını yitiririz. Ancak, bunların gerçekleştirilmesi söylendiği gibi kolay ve basit değildir. Başarmak için ülke ihtiyacına uygun temel bir program üzerinde bütün milletin birleşmesi ve uyumlu olarak çalışması gereklidir” diyordu...1927 yılında yapılan sanayi sayımında, el sanayi işletmeleri ve tamirhaneler dâhil, 33.085 işyeri vardı. Ortalama 2-3 kişinin çalıştığı bu yerlere işletme demek de zordu. Bu işyerlerinde çıraklar dâhil, yalnızca 76.216 işçi çalışıyordu. Türkiye'nin 'işçi sınıfı!' bundan ibaretti. İşçilerin 35.316’sı, sayıları 20 bini bulan basit el tezgâhlarından oluşan, halı ve diğer ev dokumacılığında, 17.964 işçi de, sayıları 5.347 olan tabakhane ve birkaç deri atölyesinde çalışıyordu... Sanayi üretimi yapan büyük işletme yoktu. Çimento, petrol, demir, çelik, işlenmiş madenler, inşaat malzemeleri, motor, iş araçları başta olmak üzere tüm sanayi ürünleri ithal ediliyordu. Ülkede çoğu bankacılık, madencilik ve demiryollarına yatırım yapmış 94 yabancı şirket vardı. Bunların hemen tümü devletleştirilmiştir... Sanayileşmeyi hızlandırmak ve ülke düzeyine yaymak için bir dizi girişimde bulunuldu. 28 Şubat 1927’de Sanayi Teşvik Kanunu, 8 Haziran 1929’da Milli Sanayi Teşvik Kanunu çıkarıldı. Yerli sanayi ve ticareti koruyan yeni gümrük tarifeleri, 1 Ekim 1929’da uygulamaya sokuldu. 3 Haziran 1933’te Sanayi ve Maadin Bankası ile Devlet Sanayi Ofisi’nin yerine Sümerbank kuruldu. 1925 yılında kurulmuş olan Sanayi ve Maadin Bankası 7 yıl içinde; Hereke, Feshane, Bakırköy Mensucat, Beykoz Deri ve Kundura, Uşak Şeker ve Tosya Çeltik fabrikalarını kurmuş ya da kontrolü altına almıştı. Ayrıca Bünyan ve Isparta İplik, Maraş Çeltik, Malatya ve Aksaray Elektrik, Kütahya Çini fabrikalarına ortak olmuştu...]

·       Kaynak; Metin Aydoğan "Bitmeyen Oyun"

·       Metin Aydogan

İlginizi Çekebilir

Hilafetin Kaldırılması

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 3 Mart 1924 günü çıkardığı kanunla halifelik makamının kaldırılmasıdır. Devletin laikleştirilmesi yolunda yapılmış siyasî bir devrimdir. TBMM, 3
Devamını Oku...

Polis Arşiv Belgelerine Göre Milli Mücadele Döneminde ve Cumhuriyetin İlk Yıllarında Suikast Girişimleri

Mustafa Kemal’e yönelik Millî Mücadele döneminde başlayan suikast girişimleri, Cumhuriyet döneminde ivmelenerek devam etmiştir. İngiliz istihbaratı Anadolu’da gittikçe güçlenen
Devamını Oku...

Atatürk'ün Nöbet Tutması

Muzaffer Kılıç anlatıyor: ''Erzurum Kongresi bitmiş ve Sivas’ta ikinci bir kongrenin yapılması kararı alınmıştı. Bu karar bütün yurda bir beyanname ile duyuruldu. 29 Ağustos 1919
Devamını Oku...

Atatürk diyor ki

Dünyada ülkesini savaşta zafere kavuşturan birçok komutan var. Milletini daha ileri bir toplum yapmak için çalışmış birçok önder de var. Ama yokluk, yoksulluk içinde ikisini birden
Devamını Oku...

6 Kasım 1915

Yüzbaşı Nasmith komutasında ki E-11 denizaltısı üçüncü defa boğazı geçerek Marmaraya açıldı Bir düşman uçağı ağır makinalı ateşle havadan düşürüldü. Daha sonra kıyı
Devamını Oku...

Mustafa Sagir, (1877 - 24 Mayıs 1921) Hint asıllı, İngiliz casusu.

Osmanlı şehzadelerinden Veliaht Abdülmecit Efendi'nin 12 Haziran 1919 tarihinde Padişah Vahdettin'e İtilaf Devletleri ile yapılan anlaşmanın memleketin idam fermanı olduğuna dair mektup
Devamını Oku...

Köy Enstitüleri'nin Temelini Atatürk Atmıştır

Köy Enstitüleri, Türkiye Cumhuriyeti'nin kalkınma ve aydınlanma projelerinin belki de en başta gelenidir. Atatürk öldükten sonra Atatürk'e yakın kadroların nerdeyse tamamı tasfiye
Devamını Oku...

Ahmed Kemaleddin Keredin Bey'e soyadının ne anlama geldiği

Sultan Abdülmecid'in tahta geçemeyen oğullarından Ahmed Kemaleddin Efendi'nin 1908 doğumlu torunu Ahmed Kemaleddin Keredin Bey'e soyadının ne anlama geldiğini sordum. "Anne tarafımdan
Devamını Oku...

1 Kasım 1915

Alman karşı istihbaratı Osmanlı Genel Kurmayına İngilizlerin yeni çıkarma planları yaptığını şifreli olarak bildirdi. Haber doğruydu. İngilizler bilhassa bu haberleri uçuruyordu ki
Devamını Oku...

Biz Hiçbir Zaman Mevkii İktidarda Kalacağız Diye İddiada Bulunmadık!

Serbest Fırka günleriydi. Genel Sekreter Hasan Rıza, olan biten olaylar hakkında memleketin çeşitli yerlerinden gelen telgrafları Gazi’ye sunmuştur. Gazi bu telgrafların bildirdiği
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7675 Toplam Görüntülenme: 3958811

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı