Balkanlar'da da yoğun bir Alevi Bektaşi nüfusu

Mehmet Özgür Ersan

Balkanlar'da da yoğun bir Alevi Bektaşi nüfusu vardır. En yoğun olduğu ülke Bulgaristan’da Buraya çeşitli dönemlerde ve çeşitli nedenlerle gelmişlerdir. Sarı Saltuk’la Dobruca’ya gelen Oğuzlar’ın Çepni topluluğu tümüyle Kızılbaş olmuşlardır. Buradaki Aleviler’in çoğunluğunun XVI. yy. Safevi Alevileri’nin sürgünlerinin kalmaları oldukları bilinmektedir. Halen bura halkı kendilerinin “Kızılbaş ve Safevilerden oldukları” bilincindedirler. Yörede, 1996 Ağustosunda yaptığımız alan araştırmasında bu inanç ve düşünce izlerini saptadık. Balkanlar’daki Bektaşiler genellikle “Kızılbaşlar", “Sürek Bektaşileri”, “Bahailer", "Bedreddin’iler”, “Semaviler”, “Kızılderililer” ve ”Işıklar" gibi adlarla adlandırılırlar. Trakya Bektaşileri ise “Amuga/ Amuca” adını alırlar.587

Bulgaristan’da Alevi Bektaşiler Deliorman, Dobruca, Gerlova ve Haskova bölgelerinde yoğun olarak yaşamaktadırlar. Deliorman ve Dobruca’da şu Alevi Bektaşi grupları vardır:

-”Sofiyan" Denilen Celebi Kolu Bektaşiliği'; Bu gruptan olanlar Pirevi’ndeki “Seccadenişin” olarak bulunan “Ulusoy“ların otoritesini kabul ederler.

- Babagan Kolu Bektaşileri: Yöre Alevi Bektaşiliğinin bir bölümü Bektaşi Tarikatı olarak bilinen Babagan Kolu’nun otoritesini kabul ederler. 1977’lere kadar aktif “postnişinlik” yapan Tutrakan yakınındaki “Denizli Ali Baba Tekkesi” bu kolun Deliorman’daki merkezidir.

Otman Baba Kolu Babaileri': Bunlar Haskova/ Hasköy yakınlarındaki “Otman (0sman) Baba Tekkesi” postnişininin otoritesini kabul etmektedirler.

Demir Baba Kolu Babaileri: Türbesi Razgrad yakınlarındaki “Demir Baba Tekkesi”ne bağlıdırlar. Bektaşi olduklarını kabul ederler. Yalnız Çelebi ve Babagan kollarından ikisine de ait değillerdir. Böyle bir ayrım içerisine girmezler. Bölgedeki Alevi dedelerin hepsi örgütlü bir biçimde bir baş Dede’ye bağlıdırlar.

Rodop dağlarının güneydoğusundaki yörelerde yaşayan Aleviler ise şu görünümü yansıtırlar:

Otman Baba Bolu Babaileri': Haskova yöresindeki “Otman Baba Tekkesi” postnişinine bağlıdırlar.

-Çelebi Kolu Bektaşi’leri: Başları ve dış görevleri olmayan Dedelere bağlıdırlar. Çelebilere bağlılıkları ilke olaraktır. Yaşamda pek görülmez.

-Sultan Mehmet Bağlıları: Koşukavak yöresinde türbesi bulunan Sultan Mehmet’i “erkan”larının hazırlayıcısı, düzenleyicisi olarak görürler. Müsahiplidirler. Musahipliği, yöre deyimiyle kişilerin “tamamlanması” olarak görürler. Topluluğun önderi Kırcaali’de yerleşmiştir. Talipeli’yle oradan ilişki kurar, geziler düzenler ve yönetir.

Tüm bunlara karşın, Hacı Bektaş’ın ve merkez dergâh olan Pirevi’nin Anadolu ve Balkanlar’daki ocakların gözünde önemli bir yeri vardır. Hepsi sonsuz saygı duyarlar. Kutsal görür ve “serçeşme” kabul ederler. Zaman zaman dergâhın ziyaretine gelirler. O'na şöyle veya böyle bağlıdırlar. Hele günümüzde bu bağlılık ve O’nun çatısı altında birleşme daha da anmakta ve bir merkezileşme doğmaktadır.

ü  Baki Öz Bektaşîlik nedir

ü  Kaynak Prof. Federich De Jong- “Bulgaristan’daki Alevi Grupları ve Anadolu Tahtacıları". Tahtacılar, Kültür Bak Yay. Ank. 1995, s: 67- 74 arası.

ü  N Birdoğan, Ali Aktaş Cem dergisi

ü  Alıntı Mehmet Özgür Ersan

İlginizi Çekebilir

DEB Partisi: “İnanç ve ibadet özgürlüğümüze bir darbe daha vuruldu”

01-03-2017 Ozan Ahmetoğlu Dostluk Eşitlik Barış (DEB) Partisi, Aleksandria’daki derneğin ve dernek içindeki mescidin polis tarafından kapatılmasını kınadı. DEB Partisi konuyla
Devamını Oku...

Yunanistan'da Azınlığa bir gözdağı daha! Belediye Başkanı İsmet Kadı'ya cunta usulü gözaltı

21 Aralık 2016 Yunanistan'ın SYRİZANEL iktidarıyla birlikte Batı Trakya Türk Azınlığı'na yönelik artan baskılarına bir yenisi daha eklendi. Rodop iline bağlı Yassıköy
Devamını Oku...

Kosova da Tolga Kazaz Üçüncü Oldu

Dün akşam (31.08.2016) düzenlenen “Prizren Zambağı” Festivali’nde yarışan 14 şarkıdan seyirciler “Sa të dua o Prizren” (Prizren Seni Ne Kadar Seviyorum), uzman jüri ise
Devamını Oku...

Makedonya’daki Türkleri Hangi Milletvekilleri Temsil Etti?

17 Ekim 2016 Makedonya'nın bağımsızlığından bu yana mecliste kaç Türk, hangi yıllar arasında görev aldı ve hangi partiden seçildi? 11 Aralık’ta seçimlere gidecek olan
Devamını Oku...

Bulgaristan'da Bilim adamları düşük maaşı protesto etti

16 Kasım 2016 1869 yılında kurulan Bulgaristan Bilimler Akademisinin (BAN) tarihinde ilk defa 2017 Yılı BAN Bütçesi ve ülkede ortalama işçi maaşından 200 leva daha düşük olan
Devamını Oku...

ABD Başkanı Obama Atina'da...

16-11-2016 Ozan Ahmetoğlu Başkan Obama: "Yunanistan'ın kreditörlerine, ekonomik toparlanmaya doğru giden yolda adımlar atmaları için çağrıda bulunmaya devam edeceğim" ABD Başkanı
Devamını Oku...

Sığınmacı çocuklar ders başı yapacak

06-10-2016 Ozan Ahmetoğlu Eğitim Bakanı Nikos Filis, "Yunanistan'da kalan sığınmacı çocuklar 10 Ekim'den itibaren eğitime başlayacak" dedi. Eğitim, Araştırma ve Din İşleri
Devamını Oku...

İtalya’da referandumun ardından hükümet krizine doğru Ozan Ahmetoğlu

05-12-2016 Ozan Ahmetoğlu İtalya’da 4 Aralık Pazar günkü referandumun ardından istifa edeceğini açıklayan Başbakan Matteo Renzi, Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella ile
Devamını Oku...

Kırcaali İl Bilgi Merkezi, Bulgaristan’ın AB Dönem Başkanlığı’na ilişkin güncel bilgi verdi

02 Aralık 2016 Kırcaali İl Bilgi Merkezi tarafından Girişimciler İçin Kuluçka Merkezi salonunda idari yöneticileri, köy muhtarları ve toplumun önde gelen isimlerinin katılımıyla
Devamını Oku...

Osmanlı da Mimari

Osmanlı nın Kendini En İyi İfade Ettiği Sanat Kolu Mimaridir Abideleri seviyor musunuz? Seviniz; çok seviniz. Eğer üstünde durmadınız, onlarla bir alış – veriş kurmadınızsa kalp
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7662 Toplam Görüntülenme: 3509528

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı