Balkan Paktı

Süheyl Çobanoğlu

550 yıl boyunca Osmanlı Devletinin hâkim olduğu Balkanlar, Akdenize uzanan büyük bir yarımada olarak doğu-batı geçiş yolları üzerindeki coğrafi konumu, iki büyük dinin ve hristiyanlığın iki ana mezhebinin kesişme hattı üzerinde oluşu ile Rusya ve Avrupa ülkelerinin çıkarlarının çakıştığı, Birinci Dünya Savaşı´nın çıktığı ve İkinci Dünya Savaşı´nda önemli rollerin üstlenildiği kritik ve stratejik bir bölge olmuştur.

1929 Dünya Ekonomik buhranı sonrası ekonomik, askeri ve siyasi gelişmelerin ısınmaya başladığı yıllarda, I. Dünya Savaşı´nı  bitiren barış  anlaşmalarının  sorunları  çözmedeki başarısız olan Milletler Cemiyeti, uluslararsı gerginliği azaltmakta çaresiz kılmaktaydı. Bugün de olduğu gibi, uluslararası kuruluşlar zamanın büyük devletlerinin güdümüne girmiş ve ve onların çıkarlarıa hizmet eder, duruma gelmişti. Bu yıllarda bir tarafta revizyonist  ülkeler olan Almanya, İtalya ve Japonya ile Bulgaristan, karşı tarafta mevcut statünün devamını savunan  İngiltere, Fransa  ve Sovyetler Birliği  karşı kamplarda kendi çıkarlarını sağlamaya yönelik çabalar içindeydi. I. nci Dünya Harbinden yenik çıkan ülkeler, geçmişin kayıplarını telafi ederek, kendilerince kazanımlar elde etmek amacıyla arayış içindeydiler.

20.nci yüzyıl başında Balkan Savaşları ve I. nci Dünya Savaşı sonucunda ağır toprak ve nüfus kaybederek işgal edilen Osmanlı Devleti bunun bedelini tarihten silinerek ödemişti. Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde Türk Milletinin gerçekleştirdiği Kurtuluş Savaşı yurdu işgalden kurtarmış ve “Yurtta Sulh, cihanda sulh” prensibiyle bugünkü Türkiye sınırları içinde halkın huzur ve refah içinde yaşabilmesi için büyük bir gayret göstermekteydi. Osmanlı Devletinin Balkanları kaybetmesinden sonra Balkan devletleri içinde kalan Türk nüfus, siyasî, iktisadî, sosyal ve kültürel ilişkileri etkilemekteydi. Türkiye, halkların kanına ve canına malolan maceraperest arayışlara karşı barış ve dostluktan yana bir dış politika izlemekteydi. Dünyada oluşmaya başlayan fırtınalara karşı eski tebamız olan Balkan devletleriyle mevcut düzenin devamı için barış ve güvenlik çerçevesinde ortak bir zemin oluşturmak amacındaydı.

İlk Balkan Paktı 1930 yılında Türkiye, Yunanistan, Romanya, Arnavutluk, Bulgaristan ve Yugoslavya arasında Atina´da imzalanmıştır. Konferans 1931’de İstanbul’da ve 1932’de Bükreş’te toplandı. 1933’te Sofya’da toplanması gereken konferans, Bulgarların azınlık meselesi nedeniyle Romanya’dan Dobruca’yı, Yugoslavya’dan Makedonya’yı, Yunanistan’dan da Ege denizine çıkacak bir yer istemeleri yüzünden Sofya yerine, Selanik´te toplandı . Bütün bu olumsuz koşullara rağmen Bulgarlar, Selanik´teki konferansa katıldılarsa da daha sonra Bulgaristan ve Arnavutluk konferanstan ihraç edilip Türkiye, Yunanistan, İsrail, Romanya ve Yugoslavya arasında 9 Şubat 1934’te yeni bir Balkan Paktı kuruldu. Sonuçta Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya, 9 Şubat 1934´te Atina’da "Balkan Paktı"nı imzalamışlardır. Türkiye’nin Kurtuluş Savaşından sonra Yunanistan’la anlaşması, diğer Balkan devletlerinin de Türkiye´nin telkiniyle Türkiye ve Yunanistan´ın yanında yer almaya karar vermelerine sebep olmuştur. Bunun bir sebebi ise Faşist İtalya ve Nazi Almanyası’nın güçlenmeleri, doğuya ve özellikle Balkanlar´a göz dikmeleridir.(1)

20 Ekim-2 Kasım 1934 tarihleri arasında Ankara´da paktın hazırlanması sırasında, özellikle Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında çetin müzakereler cereyan etti. 1925 tarihli Türk-Sovyet Saldırmazlık Antlaşmasına ek 1929 tarihli Protokol uyarınca, Sovyetler Birliği´nin önceden onayının alınması gerekiyordu. Oysa Sovyetler Birliği, Balkan Paktı ile karşılıklı olarak garanti edilmesi öngörülen sınırların, üzerinde hak iddia ettiği Besarabya´yı kapsaması olasılığından rahatsızlık duyuyordu. Bu nedenle, paktın kapsamına, Balkan devletlerinin yalnız kendi aralarındaki sınırların girdiği belirtildiği gibi, Türkiye, Sovyetler Birliği için, pakta gizli bir sakınca ekledi. Dört devletin dışişleri bakanlarından oluşan; ortak siyaseti belirleyecek bir yönetim kurulu meydana getirildi ve başkanlığın her yıl dönüşümlü olması kararlaştırıldı. Ayrıca, İktisadî, malî ve ticari işlere bakacak bir de danışma kurulu oluşturuldu. 1936´da Belgrad, 1937´de Atina, 1938´de Ankara, 1939´da Bükreş ve en son 24 Şubat 1940´ta tekrar Belgrad´da toplandı. II. Dünya Savaşı´nın çıkması ve 1940 yılı yazında, Almanların Romanya´yı işgali üzerine antlaşma, uygulanamaz hâle gelip ortadan kalktı.(2)

Lozan´da tespit edilen Boğazlar rejiminin değiştirilmesi için Balkan Paktı üyeleri Montrö  Konferansı´nda  Türkiye ile birlikte  hareket etmişler ve Türkiye´nin lehinde karar alınmasına katkı sağlamışlardır. Arnavutluk ve Bulgaristan´ın bu pakta katılmaması, istenen  birliği  sağlamak yerine  kamplaşma  yaratmıştı. İtalya gibi büyük devletlerin  saldırısına  karşı herhangi  bir  savunma güvencesi  vermemişti. Balkan Paktı, bölgesel  barışa  yönelik önemli bir girişim olarak tarihe geçmişse de istenilen sonuçları vermemiştir.

·       Yayın Tarihi 2 Şubat 2019

·       Kaynak Kişi Süheyl Çobanoğlu RUBASAM Bşk.V.

Kaynak

1.    Balkan paktı ve Dışardaki Yansımaları, www.researchgate.net

2.    Balkan paktı ve Dışardaki Yansımaları, www.researchgate.net

·       Alıntı:http://www.bizdehaber.com.tr/kose-yazilari/balkan-pakti-787.html?fbclid=IwAR3a_wHB96PwJugBrSd2AETUEK6G_JvCJpxb_sbTnlOFuRje-kdlUJ_fFQE

İlginizi Çekebilir

Ayrılığın kadim şahidi tren yolları

Tren garları ve soğuk raylar, insanın yüreğini sızlatır nedense trenin uzaktan duyulan sesi. Hele siren sesiyle ne yürekler ortadan ikiye ayrılmıştır kim bilir. Aslında kurulan ilk
Devamını Oku...

Protestoculardan Avrupa Birliği'ne 'Atatürk' Mesajı

02 Mart 2017 Kalabalık Üsküp'ün merkezinde bulunan Cumhurbaşkanlığı Vatandaş Ofisinin önünde durarak Cumhurbaşkanı Gyorge İvanov'a destek verdi. Protestocular oradan meclise doğru
Devamını Oku...

Muhaxhiri: Kosova, Sırbistan’a Kırmızı Çizgiler Koymalı

Siyasi analist Artan Muhaxhiri, Sırbistan’ın komşusu olan Kosova’nın iki ülke arasında ilişkilerin normalleştirilmesinde her zaman yapıcı olduğunu belirtti. Hür Avrupa Radyosuna
Devamını Oku...

Vezirler Şehri Travnik

Osmanlı Devleti tarihinde 217 sadrazam görev yapmıştır. Bu vezirlerin 77’si küçük bir şehirden gelmiş ve vazife almıştır. Bosna topraklarında yer alan Travnik adlı bu yer “Vezirler
Devamını Oku...

Pomak Enstitüsü UNESCO’ya Pomak dilinin tanınması için başruvuruda bulundu.

Pomak halkının tanınma mücadelesinde yeni bir evreye girildi. 2000 yılından bu yana düzenli olarak UNESCO tarafından dünyada tehlike altında diller atlası çıkartılmakta ve bu diller
Devamını Oku...

Eldar Uka‎ - Geçmişten Günümüze Balkanlarda Osmanlı-Türk Medeniyeti, Göçler Ve Savaşlar

Rusyanın Bosna Hersekte Kulutur ve Eğitim Hayatında ki etkisi Rusya Saraybosnada ve Mostarda ki kendi konsoloslugu sayesiyle cok ciddi bir anlmada Bosna Herskete ki kuluturel etkinlikleri takip
Devamını Oku...

Haskovo da Kurban Bayramı Sabahı

Geleneksel birlik, beraberlik sabah kahvesi Haskovo bölge müftüsü Basri
Devamını Oku...

Yedikızlar camiinde Mevlid-i Şerif okutuldu

Yazar: Arda Tuna Tarih: Mayıs 06, 2017 Kategori: Balkanlar, Balkanlar 24, Orta Alan, Slider Bölümü Kırcaali iline bağlı Nalbantlar( Podkova) köyündeki tarihi Yedikızlar camiinde, her
Devamını Oku...

Avrupa'da en düşük istihdam Yunanistan'da

Avrupa Birliği (AB) üyesi 28 ülkenin 2017 yılı istihdam oranı yüzde 53,5, işsizlik oranı yüzde 7,6 oldu. Türkiye İstatistik Kurumundan yapılan açıklamaya göre, AB üyesi 28 ülkede
Devamını Oku...

Yunanistan da “Tütün primlerinin önünü açacak gerekli düzenlemeler yapılmalı”

05-10-2016 Ozan Ahmetoğlu Milletvekili İlhan Ahmet Tarım Bakan Yardımcısı Bolaris’le görüştü POTAMİ Partisi Rodop ili Milletvekili İlhan Ahmet, Tarım Bakan Yardımcısı Markos
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7675 Toplam Görüntülenme: 3995386

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı