Abdal Musa Hünkar Hacı Bektaş Veli 'nin Amcaoğlu'dur

Mehmet Özgür Ersan

Doğum ve ölüm tarihleri kesin belli değil. Dedesi Seyyid Haydar, Horasan Nişabur’dan gelip Azerbeycan Hoy kentine yerleşti. Moğol işgalinden (1219) sonra, Pir İlyas ve Hacı Bektaş da gelip bir süre Hoy’da kaldılar. Takriben 1231 yılında Celalettin Harzemşah’ın öldürülmesinden sonra, Abdal Musa’nın babası Seyyid Hasan Gazi de Anadolu’ya, geldi. Hacı bektaş’la birlikte Sivas’a yerleşti. 1239 – 1240 Büyük isyan’dan (Baba İshak isyanı) sonra bir süre izini kaybettirdi.

Âşık Paşaoğlu: “Hacı Bektaş Veli, Hatun Ana’yı kendine kız evlad edindi” der. Hasan Gazi’nin eşi, Abdal Musa’nın annesidir. Hasan Gazi’nin ne zaman öldüğü tam olarak bilinmiyor. Ancak, onun 1920’lı yıllarda öldüğü yukardaki Âşık Paşaoğlu anlatımından anlaşılıyor.

Abdal Musa, ilk çocukluk yıllarını Hacı Bektaş Veli’nin yanında geçirdi.

Ahmet Yaşar Ocak, Fuat Köprülüye aften: “14. yüzyılın ilk çeyreğinden sonra Hacı Bektaş Veli Tekkesi’nin şeyhi olan Abdal Musa, beraberinde bir kısım Haydari dervişlerle yeni kurulmakta olan Osmanlı Beyliği topraklarına gitmiş, orada Orhan Gazi’nin hizmetine girerek fetihlere katılmış ve başarılı olmuştur. Fakat onun gerçekleştirdiği asıl büyük iş, Hacı Bektaş Veli’yi tanıtması olmuştur” diyor.

Bize göre bu anlatımda bir yanlışlık vardır. “ilk Çeyreğinden sonra posta oturmuştur” sözlerinden onun, 1325 yılından sonra posta oturduğu anlaşılmaktadır. Oysa birçok kaynakta da Bursa alındığı sırada onun Bursa yöresinde olduğu yazılmaktadır.

 

Akdeniz yalısı, Aydın yakası

Kuşlar gider bizim Abdal Musa’ya,

Cemalin görünce yürüdü dağlar,

Taşlar gider bizim Abdal Musa’ya.

 

Seyyid Ali Abdal, Emir Seyyid’e,

Üçü bir kardeştir Ehl-i Beyt’e.

Cümlemizi defter etmiş kayıta.

Başlar gider bizim Abdal Musa’ya.

 

Veli’im eydür dört dergâhtan evveli,

Seyyid Ali, Musa’m, hem Bektaş Veli,

Hüseyin aşkına diledim seli,

Yaşlar gider bizim Abdal Musa’ya.

1790 doğumlu olup, 1853 yılında vefat eden Sarkışla’lı Aşık Veli, yukarıdaki deyişinde “Üçü bir kardeştir Ehl-i Beyt’e” derken, bunları (Abdal Musa, Kızıl Deli, Emir Seyyid) mecazi anlamda mı kardeş sayıyor? Yoksa bu üç Pir’in, gerçekten bir kökten geldiğini biliyor muydu?

Abdal Musa’nın, Hacı Bektaş Veli’nin amcası Seyyid Haydar Gazi’nin torunu olduğu bir gerçektir. Hacı Bektaş Veli’nin 1271 yılında vefatından sonra, onun en yakın izleyicilerinden biri olan Abdal Musa, Batı Anadolu’ya giderek bir süre Bergama ve Manisa çevresinde kaldı. Daha sonra diğer Gazi Erenler gibi Osmanlı’nın kuruluş döneminde onlarla birlikte oldu. Gazi Erenler arasında Hacı Bektaş’ın öğretisini yaşamaya devam etti. Orhan Gazi’nin yanında 1326 yılında Bursa’nın fethinde ve muhtemelen 1331 yılında İznik’in fethinde bulundu. 1331 yılından sonra, Antalya-Elmalı bölgesine yerleşip, kendi adıyla anılan Abdal Musa Ocağı’nı kurdu.

Abdal Musa Ocağı, Anadolu’da kurulan dört büyük ocaktan biridir. Alevilikte önemli yer tutan 12 Post’dan birinin sahibidir. Hacı Bektaş Dergahı’ndan sonra en çok ziyaret edilen ocaktır.

Abdal Musa’ya ait olduğu kabul edilen deyişinde şöyle der:

Kim ne bilir bizi nice soydanız,

Ne zerrece sudan, ne de oddanız.

 

Bize meftun olan marifet söyler,

Biz Horasan illerinde baydanız.

 

Bizim zahmumuza merhem bulunmaz,

Biz, kudret okunda gizli yaydanız.

 

Yedi Derya bizim keşkülümüzde,

Hacım umman ise, biz de göldeniz.

 

Hızır İlyas bizim haldanımızdır,

Ne zerrece günden ne de oddanız.

 

Yedi tamu bize nev bahar oldu,

Sekiz uçmak içindeki köydeniz.

 

Musa gibi “lenterani” değiliz,

Aslımızı sorar isen Hoy’danız.

 

Abdal Musa oldum, geldim cihana,

Arif anlar bizi nice boydanız.

 

Abdal Musa’nın soy ağacı şöyledir:

1-Hz.Ali

2-İmam Hüseyin

3-İmam Zeynel Abbidin

4-İmam Muhammed Bakır

5-İmam cafer-i sadık

6-İmam Musa-i Kazım

7-İmam Ali-ül Rıza

8-İmam Muhammed Taki

9-Seyyid Musa Araç

10-Seyyid Muhammed (874 yılında Nişabur Dergâhı Piridir.)

11-Seyyid Yahya

12-Seyyid Cafer

13-Seyyid Hüseyin

14-Seyyid Ubeydullah

15-Seyyid Muhammed

16-Seyyid İbrahim

17-Seyyid Hasan

18-Seyyid Muhammed Sani

19-Seyyid Mehdi

20-Seyyid İshak

21Seyyid Musa

22-Seyyid Ali

23-Seyyid İlyas

22-Seyyid İbrahim Sani

Hünkar Hace Bektaş Veli

Hızır Lale

23-Mustafa Menteş

22-Seyyid Haydar Gazi

23-Hasan Gazi

24-Abdal Musa’dır.

 

Aşk ile

 

·       Mehmet Özgür Ersan(Dede)

·       Yesari Abdal Çelebi

Kaynak:https://www.bkmkitap.com/alevi-bektasi-manifestosu-354574…

İlginizi Çekebilir

İçkiyi yere dökmek

İçkiyi yere dökmek; zalimlerle içmekten iyidir. Sümer
Devamını Oku...

Osmanlı döneminde deri tekeli Safranbolu

Osmanlı döneminde deri tekeli Safranbolu'daydı. Tabaklanmayan deriyi satanlardan, o dönemin tüccarları alış veriş yapmazlardı. O dönem çok para kazanan Safranbolu'lu iş adamları
Devamını Oku...

Türk Kültüründe Köstek Kesme ve Tay Tay Durmak

Bu dua yeni yürümeye başlayan çocuklar için söylenir. Tay Atın yavrusudur ve doğar doğmaz yürümeye başlar. Bibi, Türkçe Hala anlamına gelir. Türk Mitolojisinde Umay Ana, bebekleri ve
Devamını Oku...

Asmalı Konak Kapadokya

Kapadokya'da en ünlü iki yeraltı şehri olan Derinkuyu ve Kaymaklı dışında daha birçok yeraltı şehri bulunur. Bu yeraltı şehirlerinin tarihteki kayıtlarına MÖ. 4. yüzyıldan itibaren
Devamını Oku...

Aizonia

Kütahya şehir merkezine 57 km. uzaklıkta Çavdarhisar İlçesi'ndedir. En parlak dönemini ikinci ve üçüncü yüzyılda yaşayan kent, Bizans Döneminde piskoposluk merkezi
Devamını Oku...

II. Kılıçarslan Türbesi

II. Kılıçarslan Türbesi, Konya Alâeddin Tepesi’nde bulunan Alâeddin Cami avlusunda bulunan türbe kitâbesine göre Sultan II. Kılıç Arslan döneminde (1155-1192) yaptırıldığı ve
Devamını Oku...

Eb Tamgası ya da Boğa Başı

Başkurt Türklerinin elinde tutukları Kalkanın üzerinde Eb Tamgası ya da Boğa Başı, piktogramı var. Aynı simge, Bulgaristanda bulunan ve üzerinde Kayı Boyu Tamgasıda olan, Runik yazıt
Devamını Oku...

Ehl-i Beyt ve Pence-i Ali Aba Nedir

Alevilik Bektaşilik Kızılbaşlık Hz. Ali, Ehl-i Beyt ve Oniki İmam sevgisine dayanır. Ehl-i Beyt sözcük olarak ev halkı demektir. Ev halkı yani Ehl-i Beyt Hz. Muhammed, Hz. Ali, Hz.
Devamını Oku...

Dünyanın farkı ülkelerinden gelen çocuklar ağaç dikti

Dünyanın farkı ülkelerinden gelen çocuklarımızla Beylikdüzü Yaşam Vadisi’nde ağaç diktik. Ben çocukların sözlerini hep
Devamını Oku...

İstanbul'un her köşesinde bir yatır bulunurdu

Vaktiyle İstanbul'un her köşesinde bir yatır bulunurdu. Bunlara mumlar dikilir, bezler bağlanır, adaklar adanırdı. Bunlardan biri Unkapanı'nda türbesi bulunan Nalıncı Memi Dede
Devamını Oku...

Pano


Popüler

Anadolu'da Türk Siyasi Birliğinin Sağlanması

Osmanlı Devleti Balkanlarda üstünlük kazandığı dönemde, Anadolu’da siyasi birlik henüz sağlanamamıştı. Anadolu’daki Türk
Devamını Oku...


Yunus Emre Hangi dönemde yaşamıştır?

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre 1240 yılında Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış ve 1320 yılında
Devamını Oku...


Gelin Koçu Getirme Âdeti

Nişanlı Kıza Gelin Koçu Getirme Âdeti diğer bir adıyla “gelin koçu” âdetini paylaşacağız bugün. Kurban bayramı yaklaşırken pek
Devamını Oku...


İstanbul'un Dağları Hangileridir?

İstanbul'da ki Dağların Adları Nelerdir? İstanbul il sınırları içinde yüksek dağlar yoktur. Dağlar 1000 metre nin altındadır. En
Devamını Oku...


Çimpe Kalesi'nin Alınmasının Önemi

Çimpe kalesi, Balkan topraklarının Güneydoğu kıyısında Gelibolu’da bulunmaktadır. Bu kale 14. yüzyılın ortalarında yani 1352 yılında
Devamını Oku...



Toplam Makale: 7667 Toplam Görüntülenme: 3729923

Pano

Balkanlar

Edirne

Haftanın Kitabı